De Catalaanse hoofdstad voegt deze zomer 75 nieuwe schaduwvoorzieningen toe aan de openbare ruimte. Het gaat om 38 speelplekken, 21 pleinen en straten en 16 schoolpleinen, verspreid over de hele stad. De maatregel maakt deel uit van het Programa de Sombras (schaduwprogramma), waarmee het stadsbestuur de openbare ruimte beter wil aanpassen aan de steeds hetere zomers. De stad mikt op ruim 200 koele plekken in drie jaar tijd.

Wie deze zomer in Barcelona is, merkt het verschil vooral op plekken waar veel mensen samenkomen. Het doel is het thermisch comfort te verbeteren en kwetsbare groepen te beschermen, zoals kleine kinderen, ouderen en mensen met een zwakke gezondheid. Juist die laatste groep loopt risico tijdens de zware hittegolven die Spanje de afgelopen jaren teisteren. Dat de hitte geen abstract gevaar is, bleek pas nog uit het recordaantal hittedoden in mei, toen Spanje 101 sterfgevallen telde.

Wat houdt het schaduwprogramma precies in?

Het nieuwsbericht van het Ayuntamiento de Barcelona (gemeentebestuur van Barcelona) zet de cijfers op een rij. Met deze 75 ingrepen telt de stad binnen drie jaar, tot 2027, meer dan 200 extra schaduwplekken. Het hele programma heeft een budget van 11 miljoen euro en moet ruim 40.000 vierkante meter aan schaduw opleveren.

De gemeente kiest waar mogelijk voor bomen, omdat groen de gezondste en duurzaamste oplossing blijft. Op plekken waar dat niet kan, komen er kunstmatige constructies: vaste structuren, soms met zonnepanelen, en tijdelijke zeilen voor de heetste maanden. Op dit moment beschikt 62 procent van de openbare ruimte in Barcelona al over schaduw. De rest van de stad ligt nog te vaak ongenadig in de volle zon.

Welke bijzondere schaduwplekken komen eraan?

Naast de standaardvoorzieningen pakt Barcelona drie iconische locaties apart aan. Voor de avenida del Portal de l’Àngel, de paseo Marítim (boulevard langs de zee) en de plaza Comercial zijn ontwerpwedstrijden gehouden. De winnende voorstellen zijn duurzaam, modulair en makkelijk te plaatsen en weer te verwijderen, en kunnen later elders in de stad opnieuw worden gebruikt.

Samen leveren deze drie plekken meer dan 5.000 vierkante meter schaduw op, met een budget van 2,3 miljoen euro. Op de boulevard langs de zee komen twee schaduwconstructies van in totaal 1.600 vierkante meter, met zuilen en doeken die het beeld van lichte duinen oproepen. Op de plaza Comercial, naast de oude markthal van El Born, neemt het ontwerp van 1.400 vierkante meter de geometrische motieven van die markt over. De boulevard krijgt de schaduw in de zomer van 2027, de Portal de l’Àngel en de plaza Comercial volgen in 2028.

Waarom is dit interessant voor Nederlandse en Belgische inwoners en toeristen?

Steeds meer Noord-Europeanen brengen de zomer in Spanje door, en Barcelona blijft een populaire bestemming. Wie de stad in juli of augustus bezoekt, merkt dat de hitte het ritme van een stedentrip bepaalt. Veel reizigers passen zich daar al op aan met dusking, waarbij ze hun uitstapjes naar de koelere avonduren verschuiven.

De koele plekken sluiten aan bij een bredere reeks maatregelen tegen de warmte. Zo werkt Spanje met hittecodes in geel, oranje en rood die bepalen wie buiten mag werken, en moeten terrassen voortaan sluiten als de hitte te heftig wordt. Voor 65-plussers en mensen met een kwetsbare gezondheid maakt extra schaduw een echt verschil tijdens een lange wandeldag.

De timing is geen toeval. Weeranalisten voorspellen opnieuw een hete zomer in Spanje, met de eerste hittegolf al begin juli. Barcelona wacht die niet rustig af, maar bouwt nu al aan een stad waar je de zon kunt ontlopen.