Spanje verlaagt btw op benzine en diesel, maar volgen Nederland en België dat voorbeeld?

Sinds zaterdag 21 maart heeft de Spaanse overheid een opvallende maatregel ingevoerd om de stijgende kosten voor consumenten en bedrijven te verlichten. De btw (IVA) op benzine en diesel is verlaagd van 21 procent naar 10 procent. Deze ingreep zorgt meteen voor een duidelijke daling van de brandstofprijzen, al kunnen die per dag blijven schommelen. De vraag is nu natuurlijk of Nederland en België het Spaanse voorbeeld volgen.

Volgens berekeningen van de Spaanse overheid levert deze btw-verlaging op dit moment een voordeel op van maximaal 30 cent per liter. Dat is zelfs meer dan de eerdere korting van 20 cent per liter die werd ingevoerd na de Russische inval in Oekraïne, toen de brandstofprijzen tot ruim boven de 2 euro per liter stegen.

Voor automobilisten betekent dit concreet dat een tankbeurt een stuk goedkoper wordt. Bij een gemiddelde tank van 55 liter kan de besparing oplopen tot ongeveer 20 euro. Dat is voor veel huishoudens een flinke meevaller, zeker nu de kosten voor levensonderhoud al langere tijd onder druk staan.

Niet alleen particulieren profiteren van de maatregel. De transportsector en de landbouw krijgen direct 20 cent korting per liter aan de pomp. Deze extra steun maakt deel uit van een grootschalig anticrisisplan van de Spaanse regering om belangrijke sectoren te ondersteunen.

Ook op andere energiegebieden grijpt de overheid in. Zo is de btw op aardgas en elektriciteit eveneens verlaagd van 21 procent naar 10 procent. Daarnaast geldt er voor butaangasflessen een maximumprijs, die momenteel nog niet bereikt is. Op die manier probeert de regering de energiekosten voor huishoudens zo laag mogelijk te houden.

De maatregelen zijn voorlopig van kracht tot en met 30 juni 2026. In Spanje is het echter gebruikelijk dat dit soort tijdelijke steunmaatregelen worden verlengd als de economische situatie daarom vraagt. De overheid trekt in totaal 5 miljard euro uit voor het anticrisisplan, maar loopt tegelijkertijd ook miljarden euro’s aan belastinginkomsten mis.

De situatie in Spanje staat niet op zichzelf. Ook andere Europese landen nemen maatregelen om de brandstofprijzen te drukken. Italië geeft bijvoorbeeld een korting van 25 cent per liter en Oostenrijk ongeveer 5 cent per liter. Toch valt op dat Nederland en België vooralsnog geen vergelijkbare btw-verlaging overwegen.

Hoewel Nederland de accijnsverlaging heeft verlengd tot 2027, blijven de prijzen aan de pomp hoog. Inmiddels liggen die zelfs hoger dan bij het begin van de oorlog in Oekraïne. Voor veel mensen in grensgebieden is het daardoor aantrekkelijker om in Duitsland of België te tanken, waar de prijzen aanzienlijk lager liggen. Wie niet in de buurt van de grens woont, heeft die optie niet en betaalt simpelweg meer.

Volgens vergelijkingssite Independer is Nederland zelfs het duurste land in Europa als het gaat om belastingen per liter brandstof. Met ongeveer 1,22 euro aan belasting per liter ligt dat een stuk hoger dan in België (0,88 euro), Spanje (0,75 euro), Duitsland (1,13 euro), Frankrijk (1 euro), Finland (1,11 euro) en Italië (0,99 euro).

De vraag blijft dan ook waarom sommige landen kiezen voor directe btw-verlagingen, terwijl andere landen vasthouden aan bestaande maatregelen. Feit is dat je in Spanje op dit moment direct profiteert van een lagere prijs aan de pomp. Dat merk je niet alleen als inwoner, maar ook als vakantieganger die met de auto door Spanje reist.