Teken of garrapatas rukken in Spanje op van het platteland naar de stad. Door warmere temperaturen duiken ze nu ook op in parken en tuinen, waar ze ziektes kunnen overdragen.

Wie deze lente en zomer in Spanje door een park wandelt of in het hoge gras gaat zitten, loopt meer risico dan vroeger. Teken (garrapatas) beperken zich allang niet meer tot afgelegen weilanden en bergpaden. Ze duiken steeds vaker op in stadsparken, tuinen en zelfs op het strand, precies de plekken waar Nederlanders en Belgen volop komen tijdens hun vakantie of als ze hier wonen.

De waarschuwing komt van plaagbestrijders en gezondheidsexperts, die een duidelijke trend zien: de tekenpopulatie groeit en het seizoen begint vroeger. Het Spaanse nieuwsmedium 20minutos beschreef hoe deze parasieten letterlijk van het veld naar de stad zijn gesprongen. De oorzaak ligt grotendeels bij het veranderende klimaat, dat ook andere vervelende insecten in Spanje, van tijgermug tot hoornaar, meer ruimte geeft.

Waarom duiken er steeds meer teken op in Spaanse steden?

Hogere temperaturen en zachtere winters spelen de teek in de kaart. De beestjes blijven langer actief, planten zich sneller voort en overleven nu ook op hoogtes en in regio’s waar ze vroeger nauwelijks voorkwamen. Branchevereniging Anecpla (de nationale vereniging van bedrijven voor milieuhygiëne) wijst erop dat het risico zich niet langer tot het platteland beperkt.

Onderzoek bevestigt dat beeld. In de groene zones van Lugo verzamelden wetenschappers honderden teken, waarvan een deel uit parken in het stadscentrum kwam. Bij wilde zwijnen rond Barcelona troffen onderzoekers ziekteverwekkende bacteriën aan. Dezelfde opwarming zorgt ervoor dat ook tijgermuggen oprukken naar steden en bergachtige gebieden, een patroon dat zich door heel Spanje aftekent.

Welke ziektes brengen teken in Spanje over?

Een tekenbeet loopt meestal goed af, maar niet altijd. De bekendste aandoening is de ziekte van Lyme, die jaren later pas de kop kan opsteken met vermoeidheid, spierpijn en griepachtige klachten. Gevaarlijker is het Krim-Congovirus (een vorm van hemorragische koorts), dat sinds 2016 in Spanje opdook en vooral door de reuzenteek van het geslacht Hyalomma wordt overgedragen.

Verder bestaan er minder bekende infecties zoals tularemie, babesiose en het mediterraan vlektyfus. De symptomen lijken vaak op een gewone griep, waardoor artsen ze moeilijk herkennen. Net als bij kakkerlakken, die je beter niet doodtrapt vanwege gezondheidsrisico’s, geldt: onderschat het gevaar niet, maar raak ook niet in paniek.

Waar zitten teken en hoe voorkom je een beet?

Teken springen niet en vliegen niet. Ze wachten roerloos in hoog gras en struiken tot er een mens of dier langsstrijkt, en grijpen dan hun kans. Blijf daarom op verharde of vrijgemaakte paden, draag een lange broek en lichte kleding waarop je de beestjes snel ziet, en stop je broekspijpen in je sokken.

Smeer onbedekte huid in met een goed afweermiddel. Controleer na een wandeling je hele lichaam, want teken kruipen graag naar warme plooien: achter de oren, in de oksels, de liezen en de knieholtes. Ook je huisdier neem je onder de loep, want die sleept de parasiet zo je woning binnen.

Hoe verwijder je een teek veilig?

Vind je een teek? Pak hem met een puntig pincet zo dicht mogelijk bij de huid beet en trek hem er langzaam en recht uit. Gebruik geen alcohol, olie of warmte, want daardoor kan de teek juist meer ziekteverwekkers afgeven. Ontsmet de wond en houd de plek vier weken in de gaten. Verschijnt er een rode kring of krijg je koorts, ga dan naar een arts.

Gemeentes proberen plagen intussen zelf in te dammen, zoals de regio Valencia deed met het loslaten van miljoenen steriele tijgermuggen. Voor teken bestaat zo’n aanpak nog niet, en dus blijft oplettendheid voorlopig je beste wapen. Spaanse experts verwachten opnieuw een lastige zomer met meer ongedierte, dus wie het park of het veld in trekt, bereidt zich maar beter goed voor.