De verwoestende bosbrand bij Ejulve in Teruel heeft al meer dan 1.100 hectare natuur in de as gelegd en miljoenen bijen van een lokale imkersfamilie gedood. Het herstel van deze onmisbare bestuivers kan jaren duren.

Sinds maandag woedt het vuur in de gemeente Ejulve, in de comarca (streek) Bajo Aragón in de provincie Teruel. De vlammen dwongen de autoriteiten om meerdere dorpen te ontruimen en het niveau 2 van het regionale noodplan te activeren. Terwijl blushelikopters en brandweerwagens de rookwolken bestrijden, speelt zich onopgemerkt een andere tragedie af tussen de verkoolde heuvels.

Bij de getroffen bedrijven zit LUASMIEL, een familiebedrijf uit de Maestrazgo dat al vier generaties, sinds 1919, bijen houdt en honing produceert. Binnen enkele uren verwoestte het vuur tientallen bijenkasten en kwamen miljoenen bijen om, zonder enige kans om te ontsnappen.

Volgens het regionale nieuwsmedium que.es heeft de brand inmiddels een omtrek van ongeveer acht kilometer en blijft het vuur zich snel verspreiden door de aanhoudende droogte en wind. Hulpdiensten werken dag en nacht om het front in te dammen, maar de omvang van de schade aan de natuur laat zich nu al raden.

Waarom konden de bijen niet vluchten?

Bijen verlaten hun kolonie niet, ook niet als het gevaar levensgroot is. Ze blijven de raat verdedigen tot het bittere einde. Wanneer een brand een bijenstal bereikt, verbrandt niet alleen hout, was en honing. Hele gemeenschappen van bestuivers verdwijnen in een paar minuten tijd, gemeenschappen waarvan het herstel jaren vergt.

Wat betekent dit verlies voor de natuur?

Achter elke colmena (bijenkast) schuilt niet alleen een gezin dat van de imkerij leeft, maar ook een stuk natuurlijk kapitaal dat onmisbaar is voor het leven zelf. Bijen bestuiven een groot deel van de wilde planten en talloze landbouwgewassen. Zonder hen bloeien de velden minder, groeien er minder vruchten en zaden, en verzwakt een voedselketen waar ontelbare andere soorten van afhangen. Ook elders in Spanje staat de bijenstand al langer onder druk, zoals eerder bleek uit de opmars van de gevaarlijke oriëntaalse reuzenwesp in Andalusië en de zorgen rond de Aziatische hoornaar.

Hoe wil de imkersfamilie verder?

Ondanks de klap willen de imkers van LUASMIEL doorgaan met hun bijen. Wie wil helpen, hoeft niet simpelweg te doneren: het bedrijf biedt de mogelijkheid om een bijenkast te adopteren via het programma apadrina una colmena (adopteer een bijenkast). Op die manier draagt iedereen rechtstreeks bij aan het herstel van de vernietigde volken, in plaats van eenmalig geld over te maken. Meer informatie hierover staat op luasmiel.com.

Waarom brandt het weer zo hard in Aragón?

Ejulve staat niet op zichzelf. De regio kende dit voorjaar al eerder een felle bosbrand bij Tamarite in de buurprovincie Huesca, en Ejulve is inmiddels een van de branden die de autoriteiten actief in de gaten houden, zoals ook blijkt uit het overzicht van alle grote bosbranden van dit seizoen. Een combinatie van klimaatverandering en een leeglopend platteland ligt aan de basis, zo bleek al uit de analyse van de stijgende bosbrandcijfers in Spanje.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen?

Wie deze zomer in Aragón, Teruel of omliggende regio’s verblijft of er een woning heeft, doet er goed aan rekening te houden met plotselinge evacuaties en wegafsluitingen. Houd bij rookontwikkeling ramen en deuren gesloten, volg de aanwijzingen van de Guardia Civil (de Spaanse rijkspolitie) op en bel bij gevaar direct 112.

Wanneer de laatste brandweerwagen vertrekt en de brand niet langer het nieuws haalt, blijft het verlies bestaan. Het kost jaren om de vernietigde bijenkasten te herstellen, de populaties bestuivers weer op te bouwen en het gebied een deel van het verloren evenwicht terug te geven.