Dit zou er gebeuren als Spanje ineens zonder immigranten zou moeten bestaan

Heb je er eigenlijk wel eens over nagedacht hoe Spanje eruit zou zien als er helemaal geen immigratie was? Het lijkt misschien een puur theoretische denkoefening, maar de realiteit is dat de gevolgen direct voelbaar zouden zijn in je eigen dagelijkse leven. In feite zou het land op bijna elk denkbaar vlak onherkenbaar veranderen vergeleken met het Spanje dat we nu kennen.

Als we de klok zo’n dertig jaar terug zouden draaien en alle immigratie uit de geschiedenis zouden wegstrepen, dan zou Spanje vandaag de dag miljoenen inwoners minder tellen. De bevolking zou simpelweg zijn gekrompen. Dat heeft alles te maken met het feit dat er in Spanje al decennia heel weinig kinderen worden geboren, terwijl we met z’n allen wel steeds ouder worden. Zonder de instroom van mensen van buitenaf zou dit demografische gat alleen maar groter en dieper worden.

Ik heb zelf gezien dat de lokale markten en kleine dorpswinkels in de binnenlanden vaak alleen nog draaien dankzij de tomeloze inzet van nieuwkomers.

De meest opvallende verandering zou de enorme vergrijzing zijn. Spanje zou in recordtempo veranderen in een land van senioren, met veel te weinig jongeren om de kar te trekken. Er zouden simpelweg niet genoeg werkenden zijn om de zorg en de pensioenen voor al die ouderen te bekostigen. Dat zet de hele maatschappij onder een loodzware druk. Want wie gaat uiteindelijk de rekening betalen als de vijver van werkenden steeds verder opdroogt?

Niet alleen de cijfers, maar ook het straatbeeld zou drastisch veranderen. Je zou veel vaker voor een gesloten deur staan bij je favoriete bar of restaurant, en ook in de zorg zou het personeelstekort schrijnend zijn. Veel sectoren waar we dagelijks op rekenen, draaien momenteel op de inzet van buitenlandse krachten. Denk maar aan de horeca, de zware arbeid in de landbouw of de onmisbare hulp in de gezondheidszorg. Zonder hen zouden vacatures massaal onvervuld blijven en zouden veel vertrouwde diensten simpelweg uit de samenleving verdwijnen.

Ook op financieel vlak zou de klap hard aankomen. Immigranten zijn niet alleen consumenten, maar ook belangrijke belastingbetalers die bijdragen aan de sociale premies. Zonder die broodnodige inkomsten wordt het voor de Spaanse overheid een bijna onmogelijke puzzel om alle publieke voorzieningen te blijven betalen. Terwijl de kosten voor de vergrijzende bevolking juist de pan uit rijzen, zou de staatskas zonder die bijdragen veel sneller leegraken, wat de hele economie wankel maakt.

Wat me opvalt hier in Spanje is dat de dynamiek op straat juist die mix van culturen nodig heeft om echt te blijven bruisen en vernieuwen.

Iets wat we in deze discussie nogal eens vergeten, is dat immigratie Spanje een stuk kleurrijker en internationaler heeft gemaakt. En dan hebben we het niet alleen over mensen van ver weg; ook duizenden Europeanen, waaronder veel Nederlanders en Belgen, hebben hier hun thuis gevonden. Zij brengen niet alleen hun eigen tradities en gewoontes mee, maar zorgen met hun ondernemersgeest en andere levensstijl ook voor een enorme boost aan levendigheid in de steden en dorpen.

Als je alles bij elkaar optelt, blijft er van een Spanje zonder immigranten een veel kleiner, ouder en minder energiek land over. Het laat heel duidelijk zien dat migratie veel meer is dan alleen een politiek praatstuk; het is een fundamentele pijler geworden onder de manier waarop het moderne Spanje elke dag functioneert en overleeft.