Spanje zucht deze week onder de eerste hittegolf van de zomer, met pieken tot 44 graden en code rood van de weerdienst AEMET (Agencia Estatal de Meteorología, de Spaanse weerdienst). Veel Nederlanders en Belgen die er wonen of op vakantie zijn, trekken dan zo min mogelijk aan. Toch lopen de meeste Spanjaarden er juist netjes bedekt bij. Dat verschil zegt veel over hoe je een tropische dag het beste doorkomt.

De vraag speelt niet alleen aan de Costa Blanca of in Andalusië. Ook in Nederland en België komen steeds vaker tropische dagen voor, en je kledingkeuze bepaalt mede of je de warmte uithoudt. Wie de logica achter de Spaanse zomeraanpak begrijpt, kleedt zich slimmer, of dat nu in Sevilla is of in Maastricht.

Waarom voelt bedekkende kleding koeler dan blote huid?

Je lichaam koelt zichzelf vooral via verdamping. Zweet verdampt van je huid en onttrekt daarbij warmte. Daarvoor heb je luchtstroming nodig, en juist losse kleding helpt daarbij. De stof vangt het zweet op en laat lucht langs de huid stromen, wat de verdamping versnelt. Strakke kleding die tegen je huid plakt, remt dat proces af.

Tegelijk doet kleding nog iets belangrijks: ze houdt de zon tegen. Onze huid neemt stralingswarmte razendsnel op. Een dunne laag stof werkt als schaduw die je overal meedraagt. Hoogleraar omgevingsfysiologie George Havenith van de Britse Loughborough University legde eerder uit dat alleen topsporters baat hebben bij zo min mogelijk kleding. Voor de rest geldt: denk licht en luchtig, niet bloot.

Welke stoffen en kleuren werken het best?

Natuurlijke vezels winnen het van synthetische stof. Linnen staat bovenaan, want het laat veel lucht door en neemt vocht goed op. Katoen volgt op de voet, gevolgd door materialen als viscose en bamboe. Polyester en nylon houden warmte juist vast en laten je meer zweten. De vuistregel is simpel: hoe losser geweven en hoe lichter de stof, hoe koeler je het houdt.

Maakt de kleur echt verschil?

Lichte kleuren zoals wit, beige en pastel kaatsen zonlicht terug, terwijl donkere tinten warmte absorberen. Bij dunne kleding scheelt dat merkbaar in de volle zon. Toch is het verhaal niet zwart-wit, want donkere stof houdt ook meer UV-straling tegen en beschermt zo je huid. Voor een dag op het strand of terras kies je daarom het best voor licht en luchtig, met een dichte weving die de zon weert.

Waarom dragen mensen in warme landen vaak lange gewaden?

Wie aan woestijnvolken denkt, ziet geen blote benen, maar lange gewaden. Dat is geen toeval. Onderzoekers bestudeerden de dikke, vaak donkere kleding van bedoeïenen en ontdekten dat de stof de warmte van de zon opvangt voordat die de huid bereikt. Onder het gewaad ontstaat een luchtlaag die door beweging en zweet juist afkoelt. Het idee dat meer kleding altijd warmer is, klopt in de woestijn dus niet.

Diezelfde gedachte zie je terug in Spanje, waar de calima (woestijnstof uit de Sahara) en een hittekoepel boven Europa de zomers steeds heter maken. Een dunne, lange broek en een luchtig overhemd beschermen tegen verbranding en houden je koeler dan een korte broek in de blakende zon.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen in Spanje?

De verschillen tussen een Spaanse en een Nederlandse hittegolf zijn groot, maar de kledingles is overal gelijk. Trek losse, lichte kleding aan, mijd strakke synthetische stof en bedek je huid tegen de felle zon. Een hoed en een dun overhemd doen meer dan je denkt, of je nu de 42 graden in het Spaanse binnenland trotseert of een tropische dag in Brabant.

Voor wie de komende weken naar Spanje reist, telt vooral het ritme. Combineer de juiste kleding met kennis van de Spaanse weersverschijnselen die je moet kennen, drink ruim water en mijd de zon tijdens de heetste uren. Dan kom je een hittegolf een stuk comfortabeler door.