Honderdtwintig Britse miljonairs, onder wie Gary Lineker, vragen premier Burnham juist om hen zwaarder te belasten. In Spanje gebeurt het tegenovergestelde: rijke Spanjaarden verhuizen massaal naar Portugal of Andorra om minder belasting te betalen.

De brief heet ‘Proud to pay’ en is gericht aan de kersverse Britse premier Andy Burnham. Honderdtwintig miljonairs, verenigd in de groep Patriotic Millionaires, willen een vermogensbelasting van 2 procent op vermogens boven de 10 miljoen pond. Dat zou het Verenigd Koninkrijk jaarlijks 24 miljard pond moeten opleveren.

Een van de ondertekenaars is oud-voetballer en presentator Gary Lineker. Hij verklaarde bij de BBC trots te zijn om samen met landgenoten te pleiten voor een gelijkere samenleving. Ook investeerder Julia Davies, die het initiatief oprichtte, muzikant Brian Eno en acteur Ian Gregg zetten hun handtekening. Het Verenigd Koninkrijk kent op dit moment geen jaarlijkse vermogensbelasting, wat de oproep extra opvallend maakt.

Waarom is dit relevant voor wie in Spanje woont?

Voor Nederlanders en Belgen in Spanje is het contrast met de Britse actie groot. Spanje kent namelijk al wél een jaarlijkse Impuesto sobre el Patrimonio (vermogensbelasting), aangevuld met een nationale solidariteitsheffing voor grote vermogens boven ongeveer drie miljoen euro. Wie in Spanje woont, wordt dus al belast op een manier waar de Britse miljonairs juist om vragen.

Hebben Spaanse miljonairs ooit zoiets gevraagd?

Nauwelijks. Toen tien jaar geleden een vergelijkbare beweging in Frankrijk ontstond, ging het Spaanse programma Salvados op zoek naar Spaanse steun voor zo’n gebaar. De conclusie was destijds pijnlijk eenduidig: een Spaanse graaf en ondernemer waarschuwde juist dat hogere belastingen de rijken zouden wegjagen en de armen zouden achterlaten. Van een Spaanse tegenhanger van de Patriotic Millionaires is tot op vandaag geen sprake.

Sterker nog, de trend gaat de andere kant op. Economen van de Amerikaanse denktank Tax Foundation wijzen erop dat Spanje het enige Europese land is dat naast Zwitserland en Noorwegen nog een echte vermogensbelasting heft, terwijl landen als Frankrijk, België en Nederland hooguit belasting op bepaalde vermogensbestanddelen kennen. Dat drijft vermogende Spanjaarden naar buurlanden. Volgens econome Cristina Enache van de Tax Foundation is de vlucht van vermogens richting Portugal, Andorra en Luxemburg inmiddels een feit.

Waarom kiezen rijke Spanjaarden voor Portugal of Andorra?

Vooral Portugal profiteerde lang van een gunstig belastingregime voor nieuwe inwoners, vergelijkbaar met de Nederlandse 30%-regeling. Ondanks aankondigingen om dat regime af te schaffen, verlengde de Portugese regering het juist opnieuw nadat het Spaanse Constitutioneel Hof de solidariteitsheffing had goedgekeurd. Andorra trekt om dezelfde reden al langer vermogende Spanjaarden aan die dicht bij huis willen blijven wonen zonder de zware Spaanse Impuesto sobre el Patrimonio te betalen.

Wij schreven eerder al uitgebreid over hoe deze vermogensbelasting in Spanje precies werkt en waar de regionale verschillen zitten, en gingen dieper in op de vraag of Spanje zijn rijke inwoners wegjaagt met de hoogste vermogensbelasting van Europa. Ook lieten we in een SpanjeVideo zien hoe het Spaanse systeem zich verhoudt tot de Nederlandse box 3.

Verandert er nog iets voor buitenlanders in Spanje?

Voor Nederlandse en Belgische huiseigenaren in Spanje blijft de situatie voorlopig stabiel. De verruimde vrijstelling van 700.000 euro voor niet-residenten blijft ook in 2026 gelden, wat betekent dat de meeste vakantiehuisbezitters buiten schot blijven. Wel constateerde de Europese Commissie onlangs dat de belastingdruk in Spanje sinds 2015 sterker steeg dan in enig ander EU-land, vooral door hogere lasten op arbeid, niet op vermogen.

De Britse minister van Financiën Emma Reynolds liet intussen weten de miljonairs te verwelkomen, maar herinnerde hen er ook aan dat vrijwillige donaties aan de Britse schatkist altijd mogelijk zijn. Een debat over een echte vermogensbelasting volgt pas na de komende begrotingsonderhandelingen.