Koud water lijkt dé oplossing tegen de Spaanse hitte, maar het werkt averechts. Lauw water en zelfs warme dranken koelen je lichaam veel efficiënter af.

Wie deze zomer onder de Spaanse zon zit, grijpt al snel naar een ijskoud flesje water. Het voelt verfrissend, maar volgens gezondheidsexperts is het niet de slimste manier om af te koelen. Juist lauw water helpt je lichaam om de warmte sneller kwijt te raken.

De vraag speelt nu volop. Spanje kreeg deze maand de eerste hittegolf van de zomer te verwerken, met pieken tot 42 graden in het Ebro-dal. Op zulke dagen draait alles om hydratatie en verstandig drinken. Wat er in je glas zit, maakt daarbij meer verschil dan veel mensen denken.

Waarom maakt koud water je juist warmer?

Het lijkt tegenstrijdig, maar koud water verwarmt je op termijn. Je lichaam moet hard werken om dat koude vocht naar lichaamstemperatuur te brengen, waardoor je interne temperatuur stijgt. Een slok ijswater verkoelt slechts heel even. De organen koelen af terwijl het water passeert, maar warmen daarna meteen weer op.

Drink je vaak koud water? Dit kan je bloedsomloop vertragen, waardoor je lichaam warmte minder goed kwijt kan. Experts in Spanje hebben geadviseerd dat lauw water helpt om je lichaam natuurlijk af te koelen en voorkomt dat je het warmer krijgt.

Helpt een warme koffie dan echt tegen de hitte?

Vreemd genoeg wel. Een warme of hete drank, zoals koffie of thee, zet je aan tot zweten. Dat zweet verdampt op je huid en voert warmte af. Zo raak je effectiever warmte kwijt dan met een koud drankje. In veel warme landen drinken mensen daarom juist hete thee tijdens het heetst van de dag.

Wat doen alcohol en ijs met je lichaam?

Een koud biertje of een glaasje wijn op het terras hoort bij de Spaanse zomer, maar bij echte hitte kun je die beter laten staan. Alcohol drijft vocht uit je lichaam. Daardoor houd je te weinig over om te zweten, en zweten is nu net wat je helpt afkoelen. Niet voor niets adviseert een gemeente als Alicante tijdens haar noodplan om alcohol te mijden en lichte maaltijden te kiezen.

Met ijs ligt het genuanceerder. Waterijs geeft kortstondig verkoeling. Roomijs bevat veel suiker en calorieën, waardoor je lichaam hard moet werken om alles te verteren. Dat verteringsproces levert extra warmte op, zodat je het uiteindelijk juist warmer krijgt. Wil je echt afkoelen, dan is waterijs de betere keuze, al is het zelden de lekkerste.

Waar moet je in Spanje op letten?

Voor wie in Spanje woont of er op vakantie is, telt vooral gezond verstand. Drink minstens twee liter per dag en wacht niet tot je dorst krijgt. Zo voorkom je een hitteshock, die ook gezonde, jonge mensen kan treffen. Het Nederlandse Rode Kruis adviseert reizigers om altijd water mee te nemen en de zon tussen twaalf en zes uur te mijden.

Veel gemeenten openen tijdens hete dagen gratis refugios climáticos (gekoelde opvangplekken) in bibliotheken en buurtcentra. Tijdens de zogeheten noches tropicales (tropennachten) blijft het kwik boven de 20 graden, wat het afkoelen extra lastig maakt. Ook op de werkvloer hakt de warmte erin: extreme hitte treft miljoenen werknemers in de bouw en de landbouw, waar de blootstelling aan de zon het grootst is.