Een nieuwe wet die de aanpak van illegale krakers in Spanje vergemakkelijkt, treedt in april 2025 in werking. Dit volgt op een opmerkelijke gang van zaken in het Spaanse parlement, waar een fout van politieke partijen Bildu en ERC leidde tot de goedkeuring van de wet. Hoewel deze partijen later hun stemgedrag “een ernstige fout” noemden, heeft de hervorming van het wetboek van strafrecht al de officiële publicatie bereikt.

De wet maakt het mogelijk om sneller op te treden tegen krakers in gevallen van huisvredebreuk en wederrechtelijke toe-eigening. Dankzij een ingediende amendement door de Baskische nationalistische partij PNV en steun van onder andere de PP en Junts, kan het proces van ontruiming nu worden versneld via een verkort strafrechtelijk traject. Dit traject is bedoeld voor misdrijven met straffen onder de vijf jaar, waarbij verdachten tijdens de uitvoering van het delict worden aangehouden.

Na de aanhouding heeft de politie 72 uur om de zaak aan de rechter voor te leggen. De rechter kan vervolgens snelle onderzoeksmaatregelen nemen, waarna een hoorzitting plaatsvindt. De uitspraak moet binnen drie weken na de klacht volgen, waardoor een ontruiming binnen een maand mogelijk is.

Niet alle partijen steunen deze maatregel. Podemos, onderdeel van de huidige coalitieregering, heeft aangegeven dat ze van plan zijn de wet via een nieuwe organische wet te herroepen. Dit idee krijgt echter geen steun van partijen zoals PNV, Junts, PP en Vox.

De nieuwe wet geldt alleen voor gevallen van huisvredebreuk en wederrechtelijke toe-eigening, zoals inbraken waarbij eigenaars fysiek toegang tot hun woning verliezen. Situaties waarbij kwetsbare mensen betrokken zijn, worden anders behandeld. In deze gevallen moeten sociale diensten eerst ingrijpen, wat de procedure kan vertragen.

Volgens experts zal de wet niet alle vormen van kraken bestrijden. Er wordt benadrukt dat de betrokken autoriteiten zorgvuldig moeten optreden, vooral in gevallen waarin sociale of economische problematiek een rol speelt.

De hervorming heeft geleid tot verdeeldheid in de politiek en de samenleving. Sommige partijen juichen de wet toe vanwege de bescherming van eigendomsrechten, terwijl anderen vrezen voor negatieve sociale gevolgen. De discussie over de toekomst van de anti-kraakwetgeving blijft voorlopig voortduren.