In het bos bij Sa Caleta op Ibiza liggen inmiddels tientallen, mogelijk rond de honderd, geïmproviseerde graven van honden en katten. Wat begon als een persoonlijk afscheid van een huisdier, zorgt nu voor zorgen over vervuiling, onhygiënische situaties en schade aan een van de kwetsbaarste natuurgebieden van het eiland.

De graven liggen in de omgeving van Sa Caleta, binnen het beschermde gebied van het natuurpark ses Salines. Tussen stenen, bomen en struiken zijn kleine grafplekken gemaakt met foto’s, halsbanden, knuffels, plastic bloemen en andere persoonlijke voorwerpen. Voor de eigenaren is het een plek van herinnering. Voor natuurbeheerders en omwonenden wordt het steeds meer een probleem dat niemand echt lijkt te beheren.

Volgens Spaanse media zijn er klachten binnengekomen over de groei van dit informele dierenkerkhof. De gemeente Sant Josep zou eerder al meldingen via de Línea Verde hebben ontvangen. Ook kwam de kwestie opnieuw op tafel nadat beelden en opmerkingen op sociale media rondgingen. Daarin klaagden inwoners over vervuiling, resten in de grond, insecten en het risico dat achtergelaten spullen bij droogte kunnen bijdragen aan brandgevaar.

Het wrange is dat de emotie achter de graven goed te begrijpen is. Veel mensen zien hun hond of kat als gezinslid en willen geen kil of anoniem afscheid. Maar in Spanje, net als in Nederland en België, mag je een dier niet zomaar in een openbaar of beschermd natuurgebied begraven. Zeker in een natuurpark ligt de lat hoger, omdat de bodem, vegetatie en fauna extra bescherming genieten.

Ses Salines is bovendien geen willekeurig bosje aan zee. Het gebied tussen Ibiza en Formentera heeft een hoge ecologische waarde en is belangrijk voor vogels, zoutvlaktes en kustnatuur. Juist daarom schuurt deze kwestie zo sterk. Ibiza probeert al jaren grenzen te stellen aan toeristische druk, afval, illegale bebouwing en overbelasting van natuurgebieden. Daar komt nu een veel intiemer probleem bij: rouw om huisdieren die botst met natuurbeheer.

De discussie legt vooral een gebrek aan voorzieningen bloot. Al in eerdere jaren spraken lokale bestuurders over een dierencrematorium of een officiële begraafplaats voor huisdieren op Ibiza. Toch bestaat er nog altijd geen breed toegankelijke publieke oplossing op het eiland. Crematie is volgens eerdere lokale berichtgeving vooral via Mallorca geregeld, wat voor veel inwoners omslachtig en kostbaar kan zijn. Dan ontstaat precies dit soort sluiproute: mensen zoeken zelf een mooie plek, zonder dat iemand de gevolgen overziet.

De vraag is dus niet alleen wie de graven moet opruimen. De belangrijkere vraag is waarom een eiland met zoveel huisdieren, inwoners en tijdelijke bewoners nog steeds geen nette, betaalbare en duidelijke afscheidsmogelijkheid heeft. Zolang die ontbreekt, blijft handhaving voelen als een koude maatregel tegen mensen die rouwen. Maar niets doen betekent dat een beschermd natuurgebied langzaam verandert in een illegale begraafplaats.

Voor Sant Josep en de Balearen ligt er daarom een ongemakkelijke keuze. Eerst moet het gebied worden beschermd en moeten niet-afbreekbare materialen uit de natuur verdwijnen. Tegelijk moet er een alternatief komen dat mensen ook echt gebruiken. Anders verdwijnt het probleem niet; het verplaatst zich alleen naar het volgende stille hoekje van Ibiza.