Spanje kijkt naar het Amsterdam-model om de woningnood aan te pakken

De woningcrisis in Spanje blijft een groot probleem en daarom kijkt de Catalaanse regering naar oplossingen buiten de landsgrenzen. Een van de voorbeelden die nu wordt bestudeerd, is het zogenoemde Amsterdam-model. Dit is een systeem dat volgens het nieuwsmedium 20 Minutos in de Nederlandse hoofdstad al jaren wordt gebruikt om wonen betaalbaar te houden en speculatie tegen te gaan.

Een belangrijk onderdeel van dit model is het grote aandeel sociale en betaalbare huurwoningen. In Amsterdam is ongeveer 40 procent van alle woningen in handen van woningcorporaties of semipublieke organisaties. Hierdoor is de markt minder afhankelijk van commerciële verhuurders en hebben overheden meer invloed op huurprijzen en beschikbaarheid.

Daarnaast werkt Amsterdam met een puntensysteem voor huurwoningen. De maximale huurprijs wordt bepaald aan de hand van punten die een woning krijgt voor onder andere grootte, ligging, energiezuinigheid en onderhoud. Woningen met weinig punten mogen simpelweg niet voor hoge prijzen worden verhuurd. Dit voorkomt extreme huurprijzen, vooral in populaire wijken.

Ook het beheer van grond speelt een grote rol. In Amsterdam blijft veel bouwgrond eigendom van de gemeente. Deze grond wordt niet verkocht, maar voor lange tijd uitgegeven in erfpacht. Zo houdt de overheid controle over wat er wordt gebouwd en kan zij eisen stellen, zoals een verplicht aandeel betaalbare woningen bij nieuwbouwprojecten.

In Spanje staat dit model nog in de beginfase. Wel wordt er steeds vaker gesproken over het uitbreiden van de publieke woningvoorraad, het samenwerken met woningcoöperaties en het invoeren van strengere huurregels in gebieden waar de woningmarkt onder druk staat. Dat is geen eenvoudige opgave, omdat Spanje traditioneel sterk gericht is op koopwoningen en sociale huur slechts een klein deel van de markt vormt.

Critici wijzen erop dat strenge regels ook nadelen kunnen hebben. In Amsterdam zijn de wachtlijsten voor sociale huur lang en trekken sommige particuliere verhuurders zich terug uit de markt. Toch zijn veel experts het erover eens dat zonder stevige investeringen en duidelijke regels de woningcrisis alleen maar verder zal verergeren.

Volgens kenners kan het Amsterdam-model alleen werken in Spanje als het wordt aangepast aan de lokale situatie en ondersteund door langdurige investeringen. Het is geen snelle oplossing, maar mogelijk wel een stap richting een eerlijkere en beter betaalbare woningmarkt.