Waarom Spaanse steden hun straten met water schoonspuiten

Wie in Spanje woont of er regelmatig komt, heeft het vast al eens gezien: in de vroege ochtend of juist laat in de avond rijden gemeentelijke voertuigen door de straten die met krachtige waterstralen stoepen, pleinen en wegen schoonspuiten. Dit heet de servicio de baldeo en het is een vaste taak van de gemeentelijke schoonmaakdiensten. In veel Spaanse steden is dit net zo normaal als het legen van vuilnisbakken, maar voor bezoekers uit Nederland of België oogt het vaak bijzonder.

De servicio de baldeo is een systeem waarbij straten en pleinen met water onder hoge druk worden gereinigd. Dit gebeurt met speciale vrachtwagens die grote hoeveelheden water meenemen en via brede sproeiers of slangen de bestrating natspuiten. Het doel is niet alleen om zichtbaar vuil weg te spoelen, maar vooral ook om stof, zand, resten van afval, dierenurine en andere vervuiling te verwijderen.

In veel Spaanse steden wordt hiervoor deels gerecycled water gebruikt, bijvoorbeeld water dat gezuiverd is. Dat maakt het systeem duurzamer dan het op het eerste gezicht lijkt.

Waarom juist in Spanje?

Dat straten in Spanje met water worden schoongespoten, heeft vooral met het klimaat en de leefcultuur te maken. In grote delen van het land is het lang warm en droog. Daardoor hoopt stof zich snel op, vooral in steden met veel verkeer en weinig regen. Zonder regelmatig schoonspuiten zouden stoepen en pleinen binnen korte tijd stoffig en vies worden.

Daarnaast speelt geur een grote rol. In Spanje wordt veel buiten geleefd. Mensen zitten op terrassen, lopen veel te voet en laten ook vaker hun hond uit in de straat. Vooral in de zomer kan de geur van hondenurine, etensresten en afval zich snel verspreiden. Door de straten met water te reinigen, worden deze geuren verminderd en blijft het aangenamer om buiten te zijn.

Ook vanuit hygiënisch oogpunt is het belangrijk. Hoge temperaturen zorgen ervoor dat bacteriën zich sneller vermenigvuldigen. Regelmatig schoonspuiten helpt om ziektekiemen te verminderen, vooral op plekken waar veel mensen samenkomen.

Waar en wanneer gebeurt het?

De servicio de baldeo is te vinden in vrijwel alle Spaanse steden en dorpen, maar vooral in grotere plaatsen is het een dagelijks terugkerend beeld. Denk aan steden als Madrid, Barcelona, Valencia, Málaga, Sevilla en Alicante, maar ook aan toeristische badplaatsen aan de Costa Blanca, Costa del Sol en de Balearen.

Meestal gebeurt het schoonspuiten in de vroege ochtend of laat in de avond en nacht. Dat heeft twee redenen. Ten eerste is het dan koeler, waardoor het water minder snel verdampt en beter zijn werk kan doen. Ten tweede is er dan minder verkeer en zijn er minder voetgangers, wat veiliger en praktischer is.

In drukke winkelstraten en toeristische gebieden kan het zelfs meerdere keren per week of zelfs dagelijks gebeuren, terwijl rustige woonwijken vaak minder vaak aan de beurt zijn.

En in Nederland en België?

In Nederland en België bestaat ook straatreiniging met water, maar het is veel minder gebruikelijk en meestal beperkt tot speciale situaties. In beide landen worden straten vooral schoongemaakt met veegwagens die vuil en bladeren opzuigen. Alleen bij evenementen, markten of ernstige vervuiling wordt soms water gebruikt om de straat extra schoon te maken.

Het grote verschil zit in het klimaat. Door het regelmatige regenachtige weer worden straten in Nederland en België vanzelf vaker gespoeld. Ook zijn de temperaturen lager, waardoor geur en bacterievorming minder snel een probleem worden.

Daarnaast spelen kosten en watergebruik een grotere rol. In Noordwest-Europa is het idee om grote hoeveelheden water te gebruiken om straten schoon te maken minder ingeburgerd, omdat het niet noodzakelijk is voor de hygiëne.

Een typisch Spaans straatbeeld

De servicio de baldeo hoort bij het dagelijkse leven in Spanje. Het is een dienst die misschien weinig aandacht krijgt, maar die een grote invloed heeft op hoe schoon, fris en leefbaar Spaanse steden aanvoelen. Wie vroeg opstaat in een Spaanse stad, ziet vaak de glimmende stoepen en natte straten die getuigen van een nachtelijke schoonmaakbeurt.

Het is een mooi voorbeeld van hoe het Spaanse klimaat en de manier van leven leiden tot andere oplossingen dan in Nederland en België. Waar regen hier het werk doet, nemen Spaanse gemeenten het liever zelf in handen met krachtige waterstralen en een goed georganiseerde schoonmaakdienst.