Op 12 augustus 2026 ziet Spanje zijn eerste totale zonsverduistering in ruim honderd jaar, gevolgd door eclipsen in 2027 en 2028. Nederland en België kijken gedeeltelijk mee.

Op woensdag 12 augustus 2026 schuift de maan vlak voor zonsondergang voor de zon. De band van totaliteit trekt van Galicië in het noordwesten naar de Balearen in het zuidoosten, met steden als Oviedo, León, Burgos, Zaragoza en Valencia er middenin. Wie buiten die smalle strook staat, ziet een gedeeltelijke verduistering.

Volgens het Instituto Geográfico Nacional (IGN, nationaal geografisch instituut) is dit de eerste totale eclips vanaf het Spaanse vasteland sinds 1905. Hieronder vijftig weetjes over de drie eclipsen die Spanje tussen 2026 en 2028 te wachten staan.

Wat maakt de eclips van 12 augustus 2026 zo bijzonder?

(1) Het is de eerste totale zonsverduistering op het Spaanse vasteland sinds 1905. (2) De totaliteitsband loopt van A Coruña tot Palma de Mallorca. (3) De zon staat er laag, tussen 2 graden boven de horizon op de Balearen en 12 graden in Galicië. (4) De langste totaliteit, zo’n 1 minuut en 48 seconden, valt bij Oviedo en León. (5) In Burgos duurt de totaliteit ongeveer 104 seconden, (6) in A Coruña zo’n 76 seconden. (7) Op de Balearen wordt het rond 20.26 tot 20.32 uur donker. (8) De vorige vergelijkbare eclips boven West-Europa was op 11 augustus 1999. (9) Spanje bracht een eigen postzegel uit ter ere van het fenomeen. (10) Het IGN lanceerde de app IGN Eclipses met gegevens voor ruim achtduizend gemeenten. (11) Acht Spaanse regio’s controleerden samen 75 modellen eclipsbrillen op veiligheid. (12) Hotels in de totaliteitszone raakten maanden van tevoren vol. (13) In dorpen in Soria en Teruel verdubbelden de accommodatieprijzen, wat past bij de explosieve groei van het Spaanse astrotoerisme. (14) De zoekopdrachten naar overnachtingen langs het eclipspad stegen volgens Airbnb met 830 procent. (15) De Aemet publiceerde vanaf 6 augustus een speciale dagelijkse weersverwachting voor de eclipsdag.

Hoe zien Nederland en België de verduistering?

(16) In Nederland en België is de eclips gedeeltelijk, geen totaliteit. (17) De maan bedekt er zo’n 88 tot 90 procent van de zon. (18) Het is de grootste gedeeltelijke verduistering sinds 11 augustus 1999. (19) Het begint rond 19.15 tot 19.20 uur, met een hoogtepunt rond 20.11 uur. (20) Een volgende, even indrukwekkende gedeeltelijke eclips is er in Nederland pas weer in 2081.

Wat gebeurt er op 2 augustus 2027?

(21) Dan volgt een nieuwe totale eclips, dit keer ’s ochtends rond 10.45 uur. (22) De band loopt via de Straat van Gibraltar door Cádiz, Ceuta, Melilla en delen van Málaga, Granada en Almería. (23) Ceuta krijgt de langste totaliteit: 4 minuten en 48 seconden. (24) Algeciras haalt 4 minuten en 26 seconden. (25) In Cádiz duurt het bijna 3 minuten, (26) in Málaga ongeveer 2 minuten. (27) Zuid-Spanje is dan de enige plek in Europa met totaliteit. (28) De eclips valt op een maandag, met een natuurlijk lang weekend eraan vooraf. (29) De officiële kijkpunten van 2026 dienen als blauwdruk voor 2027. (30) Zuid-Spanje geldt door de hogere zonsstand als comfortabeler om te observeren dan in 2026.

En het ringvormige slotstuk in 2028?

(31) Op 26 januari 2028 sluit een ringvormige eclipse anular (ringvormige zonsverduistering) de reeks af. (32) De band loopt van zuidwest naar noordoost, via Sevilla en Córdoba richting Valencia. (33) In Sevilla duurt de ringvorm zo’n 7 minuten en 8 seconden. (34) Bij Playa de Castilla wordt met 7 minuten en 16 seconden de langste duur in Spanje bereikt. (35) In Cádiz is dat 6 minuten en 37 seconden. (36) Madrid ziet een gedeeltelijke verduistering van 91 procent. (37) Wereldwijd duurt de ringvorm het langst in Brazilië: ruim 10 minuten. (38) Ook deze eclips gebeurt laag boven de westelijke horizon, vlak voor zonsondergang. (39) Delen van Cádiz, Málaga en Tarifa maken binnen zes maanden zowel de totale eclips van 2027 als deze ringvormige mee. (40) Die combinatie is uitzonderlijk zeldzaam.

Wat moet je verder nog weten?

(41) Samen vormen de drie eclipsen het officiële Trío de Eclipses (drieluik van eclipsen). (42) Een interministeriële commissie coördineert veiligheid, mobiliteit en wetenschap rond de reeks. (43) Na 2028 is er pas in 2053 weer een totale zonsverduistering vanuit Spanje te zien. (44) Een eclipsbril moet voldoen aan de norm ISO 12312-2. (45) Alleen tijdens de volledige totaliteit mag je zonder bril naar de zon kijken. (46) De nacht van 12 op 13 augustus 2026 valt samen met de piek van de Perseïden-meteorenregen. (47) Die piek valt bij nieuwe maan, wat voor een extra donkere hemel zorgt. (48) De DGT (Dirección General de Tráfico, verkeersdienst) bereidde een speciaal verkeersplan voor in zeven regio’s. (49) Droogte en drukte in augustus vergroten het risico op bosbranden rond de kijkplekken. (50) Spanje staat drie jaar op rij internationaal in de belangstelling van eclipsjagers, een unicum in de astronomische geschiedenis van het land.

Zonsverduistering 12 augustus 2026

1. Eerste totale eclips op het vasteland sinds 1905 — Spanje wachtte meer dan honderd jaar op een totale zonsverduistering vanaf het vasteland.
2. Totaliteitsband van A Coruña tot Palma — de schaduwstrook loopt schuin over het land, van het noordwesten naar de Balearen.
3. Zon staat laag, tussen 2° en 12° — hoe verder oost, hoe lager de zon al staat op het moment van totaliteit.
4. Langste totaliteit bij Oviedo en León — daar duurt de volledige verduistering ongeveer 1 minuut en 48 seconden, het maximum in Spanje.
5. Burgos: circa 104 seconden totaliteit — een van de langere waarnemingsvensters langs de route.
6. A Coruña: circa 76 seconden totaliteit — als eerste Spaanse stad in de baan, maar met kortere duur dan verderop.
7. Duisternis rond 20.26-20.32 uur op de Balearen — het fenomeen speelt zich af vlak voor zonsondergang.
8. Vorige Europese eclips: 11 augustus 1999 — de laatste keer dat West-Europa een totale zonsverduistering meemaakte.
9. Speciale postzegel van Correos — het Spaanse ministerie van Transport onthulde de zegel in het Real Observatorio Astronómico in Madrid.
10. App IGN Eclipses voor 8.000+ gemeenten — hiermee zoek je per plaats de exacte begin-, piek- en eindtijd op.
11. Controle op 75 modellen eclipsbrillen — acht regio’s namen samen de markt onder de loep om ondeugdelijke brillen te weren.
12. Hotels maandenlang volgeboekt — vooral accommodaties binnen de smalle totaliteitszone waren al vroeg uitverkocht.
13. Prijzen verdubbeld in Soria en Teruel — de vraag naar overnachtingen dreef de tarieven fors op.
14. 830% meer zoekopdrachten via Airbnb — een duidelijk signaal van de aantrekkingskracht van dorpen langs het eclipspad.
15. Dagelijkse Aemet-weersverwachting vanaf 6 augustus — speciaal gericht op het weer tijdens de eclips zelf, cruciaal voor een heldere hemel.

Nederland en België

16. Gedeeltelijke, geen totale verduistering — de maan bedekt de zon niet volledig gezien vanuit de Lage Landen.
17. Bedekking van 88 tot 90 procent — een aanzienlijk deel van de zonneschijf verdwijnt, maar niet alles.
18. Grootste gedeeltelijke eclips sinds 1999 — qua zichtbaarheid de indrukwekkendste sinds bijna dertig jaar.
19. Start rond 19.15-19.20 uur, piek rond 20.11 uur — het fenomeen duurt ruim een uur.
20. Volgende vergelijkbare eclips pas in 2081 — wie deze mist, wacht lang op een herhaling van dit kaliber.

Zonsverduistering 2 augustus 2027

21. Totale eclips in de ochtend, rond 10.45 uur — heel anders dan in 2026, met de zon hoog aan de hemel.
22. Band via de Straat van Gibraltar — Cádiz, Ceuta, Melilla en delen van Málaga, Granada en Almería liggen in de totaliteitszone.
23. Ceuta: langste totaliteit met 4 minuten 48 seconden — de langste duur van heel de eclips in Spaans gebied.
24. Algeciras: 4 minuten 26 seconden — eveneens een van de langste waarnemingsvensters.
25. Cádiz: bijna 3 minuten totaliteit — een populaire bestemming dankzij de goede bereikbaarheid.
26. Málaga: circa 2 minuten totaliteit — korter dan Cádiz, maar nog altijd ruim voldoende voor een indrukwekkende ervaring.
27. Enige totaliteit in heel Europa — buiten Spanje is dit fenomeen dat jaar nergens anders op het continent te zien.
28. Eclips op een maandag — dat schept een natuurlijk lang weekend voor wie naar het zuiden afreist.
29. Kijkpunten van 2026 als blauwdruk — de ervaring en infrastructuur van de eerste eclips helpen bij de organisatie van de tweede.
30. Hogere zonsstand maakt kijken makkelijker — geen laag invallend licht zoals in 2026, wat de logistiek vereenvoudigt.

Zonsverduistering 26 januari 2028

31. Ringvormige eclipse anular sluit de reeks af — in plaats van volledige duisternis blijft een lichtring rond de maan zichtbaar.
32. Band van zuidwest naar noordoost — via Sevilla en Córdoba, in de richting van Valencia.
33. Sevilla: circa 7 minuten 8 seconden ringvorm — een van de langste waarnemingen in Spanje.
34. Playa de Castilla: langste duur in Spanje, 7 minuten 16 seconden — het absolute record binnen de Spaanse grenzen.
35. Cádiz: 6 minuten 37 seconden — nog altijd een lange en indrukwekkende ringvorm.
36. Madrid: 91 procent gedeeltelijke bedekking — buiten de band blijft het bij een sterke, maar niet volledige verduistering.
37. Wereldwijd langste duur in Brazilië: ruim 10 minuten — daar bereikt de eclips zijn absolute maximum.
38. Laag boven de horizon, bij zonsondergang — net als in 2026 speelt het fenomeen zich af aan het einde van de dag.
39. Cádiz, Málaga en Tarifa zien binnen 6 maanden beide fenomenen — eerst de totale eclips van 2027, dan de ringvormige van 2028.
40. Uitzonderlijk zeldzame combinatie — twee verschillende typen eclipsen zo dicht na elkaar boven dezelfde streek is zeer ongewoon.

Overige weetjes

41. Officiële naam: Trío de Eclipses — de drie zonsverduisteringen worden als één samenhangende reeks gepresenteerd.
42. Interministeriële commissie coördineert alles — van veiligheid en verkeer tot wetenschappelijke programma’s.
43. Volgende totale eclips pas in 2053 — na 2028 moet Spanje een kwart eeuw wachten op een nieuwe totaliteit.
44. Norm ISO 12312-2 verplicht voor eclipsbrillen — alleen brillen met dit keurmerk beschermen de ogen voldoende.
45. Alleen tijdens volledige totaliteit zonder bril kijken — daarbuiten is directe blootstelling aan de zon altijd gevaarlijk.
46. Perseïden-piek in dezelfde nacht — vlak na de eclips van 2026 bereikt ook de bekende meteorenzwerm zijn hoogtepunt.
47. Piek valt samen met nieuwe maan — geen maanlicht dat de vallende sterren overstraalt, ideaal voor waarnemers.
48. Speciaal verkeersplan van de DGT — zeven regio’s bereiden zich voor op een grote toestroom van bezoekers.
49. Verhoogd risico op bosbranden — de combinatie van zomerse droogte en drukke natuurgebieden vraagt om extra waakzaamheid.
50. Drie jaar internationale aandacht voor Spanje — een unieke astronomische reeks die het land tot 2028 op de kaart zet bij eclipsjagers wereldwijd.