Bijna vier miljoen lege huizen in Spanje terwijl woningnood steeds groter wordt

In Spanje wordt het voor veel mensen steeds moeilijker om een huis te kopen of te huren. Toch staan er miljoenen woningen leeg. Dat lijkt onlogisch, maar achter deze cijfers schuilt een ingewikkeld probleem dat al jaren speelt.

Volgens cijfers van het Spaanse statistiekbureau INE (uit 2021) zijn er ongeveer 3,8 miljoen lege woningen. Dat is ruim 15 procent van alle huizen in het land. Tegelijkertijd stijgen de huizenprijzen snel en is betaalbare huur voor veel mensen nauwelijks nog te vinden.

De meeste leegstaande woningen in verhouding tot het totale aantal huizen vind je in Ourense en Lugo in Galicië. Daar staat respectievelijk 44 en 37 procent van de woningen leeg. Aan de andere kant van de lijst staan onder meer Vizcaya, Álava en Guipúzcoa in Baskenland, samen met Madrid, Barcelona en Valladolid. In deze provincies ligt de leegstand veel lager, tussen de 6 en 10 procent.

Kijk je naar het absolute aantal lege woningen, dan staan de meeste in Madrid en Barcelona. Daarna volgen de kustprovincies aan de Middellandse Zee, de Balearen en Canarische Eilanden en regio’s als Galicië en Asturië.

In kustgemeenten staat ruim een kwart van alle lege woningen in Spanje. Het gaat om ongeveer 993.000 huizen volgens cijfers uit 2021. In andere gemeenten binnen dezelfde kustprovincies, vaak met toeristische gebieden verder landinwaarts, staan nog eens ongeveer 953.000 woningen leeg.

Vooral jongeren hebben het zwaar. De huizenprijzen zijn recent met meer dan 12 procent gestegen, de grootste stijging in bijna twintig jaar. Daardoor blijven veel jonge Spanjaarden langer bij hun ouders wonen, veel vaker dan in andere Europese landen.

Een belangrijke reden voor de leegstand is de locatie. Veel lege woningen staan in dorpen en landelijke gebieden waar weinig werk is. Jongeren trekken daar weg en komen niet terug. In grote steden en aan de kust is juist een tekort aan woningen.

Daarnaast zijn veel lege huizen oud en in slechte staat. Ze hebben vaak een dure renovatie nodig. Veel eigenaars hebben daar geen geld voor of zien het niet zitten om te investeren. Ook spelen erfenissen een rol, waarbij meerdere erfgenamen het niet eens worden over verkoop of verhuur.

De overheid probeert leegstand aan te pakken met nieuwe regels en hogere belastingen voor lege woningen. Maar niet alle regio’s voeren deze maatregelen uit. Bovendien zijn veel verhuurders bang voor huurders die niet betalen, omdat uitzettingen lastig zijn.

Experts zijn het erover eens dat wonen een basisrecht is. Ze vinden dat Spanje sneller en slimmer moet ingrijpen om de woningmarkt eerlijker te maken. Zonder extra maatregelen zal het tekort aan betaalbare woningen alleen maar groter worden.