Nederlandse werknemers hebben gemiddeld bijna twee weken vakantie nodig om volledig op te laden, blijkt uit nieuw onderzoek. Vooral de leeftijd van de werknemer bepaalt hoeveel rust echt nodig is.

Uit onderzoek onder duizend Nederlandse werknemers blijkt dat 13,7 vakantiedagen gemiddeld nodig zijn om weer helemaal fris aan de slag te gaan. Jongeren tot 25 jaar herstellen sneller: voor hen volstaan doorgaans zo’n tien dagen. Werknemers tussen de 50 en 64 jaar hebben juist beduidend meer tijd nodig, gemiddeld vijftien dagen, voordat ze zich echt opgeladen voelen.

Het onderzoek is onderdeel van een bredere Europese studie onder ruim 22.000 respondenten in zestien landen, uitgevoerd deze zomer. Werkgevers en HR-afdelingen gebruiken de cijfers om verlofbeleid beter af te stemmen op de behoeften van verschillende generaties op de werkvloer.

Wie zit er achter het onderzoek?

De cijfers komen van hr- en salarisdienstverlener SD Worx, dat internationaal onderzoek deed naar verlofbehoeften en werk-privébalans. Volgens het bedrijf loopt de behoefte aan hersteltijd sterk uiteen per levensfase: jongere werknemers geven de voorkeur aan korte, frequente onderbrekingen, terwijl de groep tussen 25 en 49 jaar juist kiest voor langere, aaneengeschakelde periodes. De 50-plussers willen een combinatie van beide.

Waarom hebben oudere werknemers meer hersteltijd nodig?

Een verklaring die vaker terugkomt in dit soort onderzoek is dat herstel na intensieve werkperiodes met de jaren trager verloopt. Wie langer in dezelfde functie of sector werkt, bouwt ook meer opgehoopte werkdruk op die niet in een lang weekend wegebt. Daarbij komt dat Nederlandse werknemers gemiddeld 25,5 betaalde vakantiedagen hebben, terwijl ze er idealiter 31,3 zouden willen. Die kloof van bijna zes dagen weegt voor oudere werknemers extra zwaar, omdat zij nu eenmaal meer tijd nodig hebben om echt los te komen van het werk.

Opvallend is verder dat één op de zeven werknemers er niet in slaagt alle beschikbare verlofdagen daadwerkelijk op te nemen. Werkdruk blijft daarbij de grootste drempel: slechts 38,6 procent voelt zich door de leidinggevende gestimuleerd om regelmatig vrij te nemen.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen in Spanje?

Voor wie in Spanje woont of er regelmatig komt, is dit een bekend dilemma, alleen dan in spiegelbeeld. Uit eerder onderzoek bleek al dat Spaanse werknemers moeite hebben om op vakantie het werk echt los te laten, ondanks dat zij wettelijk recht hebben op dertig kalenderdagen verlof. Dat is fors meer dan het Nederlandse minimum. Wie de exacte verschillen in betaalde vakantiedagen tussen Nederland, België en Spanje op een rij wil zien, ontdekt dat Spanje juist ruimer zit. Dat scheelt: meer dagen betekent meer ruimte om als 50-plusser die vijftien dagen daadwerkelijk vol te maken.

Voor gezinnen met kinderen, de leeftijdsgroep die volgens het onderzoek juist lange aaneengeschakelde periodes verkiest, speelt in Spanje overigens een extra complicatie: Spaanse ouders puzzelen zelf elke zomer met een schoolvakantie van elf weken tegenover dertig verlofdagen, wat de logistiek voor internationale gezinnen niet altijd eenvoudiger maakt.

Voor de oudere doelgroep die juist gebaat is bij langere hersteltijd, biedt Spanje volop ruimte buiten het hoogseizoen. Steeds meer Spaanse 65-plussers kiezen bewust voor rustige bestemmingen na de zomer, precies het soort verlengd, ontspannen verblijf dat past bij wat onderzoekers voor deze leeftijdsgroep aanbevelen.

Wie zelf twijfelt hoeveel dagen nodig zijn om echt bij te komen, kan ook kijken naar Fins onderzoek dat stelt dat acht dagen al voldoende zijn: precies het punt waarop de meeste mensen zich het meest ontspannen voelen, voordat het effect weer afneemt.

Slechts 4 procent van de Nederlandse werknemers durft de telefoon tijdens vakantie helemaal uit te zetten.