Spanje wil deepfakes en schadelijke true crime-video’s strenger aanpakken

De Spaanse regering heeft een nieuw wetsvoorstel goedgekeurd dat mensen beter moet beschermen tegen misbruik van hun beeld, stem en naam. Het gaat vooral om deepfakes, nepvideo’s en nepgeluiden die met kunstmatige intelligentie zijn gemaakt en steeds vaker voor problemen zorgen.

Volgens het voorstel worden deepfakes voortaan gezien als een schending van het recht op eer en privacy, vooral wanneer ze worden gebruikt voor commerciële of reclame­doeleinden zonder toestemming. Denk aan nepvideo’s waarin iemand dingen lijkt te zeggen of doen die nooit zijn gebeurd.

Er zijn wel uitzonderingen. Satire, humor en fictie blijven toegestaan, zolang duidelijk wordt aangegeven dat het om met kunstmatige intelligentie gemaakte beelden of stemmen gaat. Dit geldt met name voor bekende personen met een publieke rol.

Ook zogeheten true crime-video’s krijgen extra aandacht. Dit zijn video’s over echte misdrijven die vaak online circuleren. Als zulke content de eer of privacy van slachtoffers of hun families schaadt, kan dat voortaan als een overtreding worden gezien, ook als de maker er geen geld mee verdient.

Een belangrijk punt in de wet gaat over toestemming. Het delen van foto’s of video’s op sociale media betekent niet dat anderen dit materiaal vrij mogen hergebruiken. De toestemming geldt alleen voor het platform waarop de inhoud oorspronkelijk is geplaatst.

Daarnaast worden de rechten van nabestaanden uitgebreid. Partners en familieleden kunnen optreden tegen het gebruik van het beeld of de stem van een overleden persoon. Ook kan iemand vastleggen dat zijn of haar beeld of stem na overlijden niet commercieel mag worden gebruikt.

Voor minderjarigen gelden strengere regels. Pas vanaf 16 jaar mogen jongeren zelf toestemming geven voor het gebruik van hun beelden. Jongere kinderen vallen onder de verantwoordelijkheid van ouders of voogden.

De regering benadrukt dat journalistieke en nieuwswaardige informatie niet automatisch onder deze wet valt. Als iets duidelijk van maatschappelijk belang is, blijft publicatie toegestaan.

Tot slot stelt het wetsvoorstel dat schadevergoedingen bij overtredingen serieus moeten zijn. Symbolische bedragen zijn niet genoeg. Slachtoffers kunnen zelfs eisen dat een rechterlijke uitspraak officieel wordt gepubliceerd.