Een verwoestende bosbrand in de comarca Cinco Villas in de provincie Zaragoza heeft al ruim 12.600 hectare natuur verwoest en bijna duizend mensen uit hun huizen verdreven. De autoriteiten hopen op een omslag van de wind om het vuur eindelijk in te dammen.

De brand ontstond woensdag in Orés, in het noorden van de provincie Zaragoza, en breidde zich sindsdien razendsnel uit over de heuvels van de Cinco Villas (letterlijk: de vijf steden, de historische streeknaam voor dit gebied). Zes dorpen moesten worden ontruimd: Orés, Asín, Luesia, Uncastillo en Malpica de Arba in Aragón, plus Petilla de Aragón net over de grens in Navarra. In totaal zochten bijna duizend mensen een veilig heenkomen.

Donderdagavond concentreerden de hulpdiensten zich vooral op het beschermen van Uncastillo, dat ’s ochtends al was ontruimd toen de vlammen in noordwestelijke richting oprukten. Het vuur bereikte de rand van het dorp en de directe omgeving van de bebouwde kom. Regionaal minister Roberto Bermúdez de Castro omschreef de druk op het dorp treffend: rond half acht sloeg het vuur er recht op af, maar dankzij het optreden van de brandweer bleef de schade beperkt tot enkele schuren in de omgeving.

Volgens het Spaanse nieuwsmedium Infobae heeft de brand inmiddels een omtrek van zestig kilometer bereikt en blijven minstens vijf wegen afgesloten. Zaragoza en Aragón bevinden zich in Situación Operativa twee, niveau twee, van het regionale rampenplan PROCINFO voor bosbranden.

Waar worden de geëvacueerden opgevangen?

Een deel van de ontheemden vond onderdak in de sporthal van Ejea de los Caballeros, nadat ze eerder tijdelijk in het casino (de lokale bar) van die plaats waren ondergebracht. Zo’n honderd mensen verblijven daar nog. De rest kon terecht bij familie, in tweede woningen of andere opvangplekken.

De brand raakte ook de zorgcentra van Orés, Asín, Luesia en Uncastillo, waaruit ongeveer honderd ouderen zijn geëvacueerd. De meesten gingen naar verzorgingstehuis Mimara in Zaragoza, vijf anderen naar Elvira Otal in Ejea de los Caballeros. Het Spaanse Rode Kruis zette zo’n vijftig vrijwilligers in en richtte 150 bedden in, aangevuld met een team voor psychologische noodhulp.

Het zwaarst getroffen dorp blijft Asín, waar minstens tien woningen schade opliepen, één ervan ernstig. Brandweerlieden bleven daarom de hele nacht paraat om het dorpscentrum te bewaken.

Wat verwachten de autoriteiten van de windverandering?

Alle hoop is gevestigd op de weersverandering die tussen elf uur ’s avonds en middernacht werd verwacht. Aragóns minister van Milieu, Luis Bendicho, legde vanuit de commandopost uit dat de wind vanaf dat moment zou draaien, ditmaal richting het noorden en met meer vocht in de lucht.

Die windverandering vormt volgens de autoriteiten de langverwachte kans om het vuur eindelijk onder controle te krijgen. Bermúdez de Castro noemde het een van de meest complexe bosbranden die Aragón de afgelopen jaren heeft gekend, met als grootste boosdoeners het lastige terrein, de wisselende wind, hoge temperaturen en extreem lage luchtvochtigheid. Miguel Ángel Clavero, directeur-generaal van Binnenlandse Zaken en Noodhulp van de Aragonese regering, voegde toe dat de brand ’s nachts wat teruggedrongen kon worden, maar overdag telkens weer kracht wint en zich vertakt over meerdere fronten in akkers en dennenbossen.

Dit soort langdurige, meervoudige branden past in een patroon dat zich dit seizoen al vaker aandiende. Ook bij de drie gelijktijdige bosbranden in Catalonië begin juli bleek hoe lastig zulke onvoorspelbare fronten te bestrijden zijn.

Welke middelen staan er ingezet?

Op de grond werken meer dan vierhonderd hulpverleners. Donderdag vlogen 22 luchtvaartuigen boven het vuur, die ’s avonds aan de grond bleven, terwijl negentig landbouwtractoren, INFOAR, de UME (Unidad Militar de Emergencias, de militaire noodeenheid), het ministerie voor Ecologische Transitie en de brandweer van de provincie en de stad Zaragoza actief blijven.

De satelliet Copernicus volgt de brand vanuit de lucht en helpt de teams hun strategie aan te passen op de vele actieve fronten. De afgesloten wegen zijn de A-1204 tussen Farasdués en Asín, de CV-813 tussen Asín en Orés, de A-1202 tussen Layana en Luesia, de CV-841 tussen Sos del Rey Católico en Uncastillo, en de CV-628 tussen Malpica de Arba en Uncastillo. Vrijdagochtend om negen uur komt het coördinatiecentrum opnieuw bijeen in het Pignatelli-gebouw in Zaragoza.

Regiopresident Jorge Azcón reist vrijdag zelf af naar de commandopost in Farasdués, waar hij overlegt met viceminister Sara Aagesen van Ecologische Transitie over de aanpak van deze brand in de Altas Cinco Villas.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen?

Bij de redactie is niet bekend hoeveel Nederlanders en Belgen in het getroffen gebied wonen, maar wie deze zomer door Aragón reist of er een woning heeft, doet er goed aan rekening te houden met plotselinge wegafsluitingen en snelle evacuatiebevelen. Dit seizoen zette Spanje al het grootste bosbrandapparaat ooit in, en toch loopt het aantal hectares verbrande natuur dit jaar ver voor op vorig jaar. Ook de Nederlandse ambassade waarschuwde onlangs al voor het verhoogde brandgevaar deze zomer.

Volg bij rookontwikkeling altijd de aanwijzingen van de lokale hulpdiensten op, houd ramen en deuren dicht en bel in noodgevallen 112. Een vergelijkbaar scenario deed zich eerder deze maand al voor bij de bosbrand in Huesca, waar landbouwmachines de oorzaak bleken van een brand die eveneens snel uit de hand liep.