Slechts 27% van de Spaanse bedrijven biedt werknemers een aanvullend pensioen. Dat percentage staat al negen jaar stil en dreigt een groeiende pensioenkloof te veroorzaken.

In Spanje regelt maar iets meer dan een kwart van de bedrijven extra pensioenvoorzieningen voor het personeel. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek dat begin juni 2026 verscheen. De cijfers laten zien dat het land flink achterloopt op het Europese gemiddelde, terwijl de vergrijzing de overheidskas steeds zwaarder belast.

Het gaat om de previsión social complementaria (aanvullende sociale voorziening): pensioenpotjes die werkgevers bovenop de wettelijke uitkering opbouwen. Volgens de onderzoekers ontstaat hierdoor een groeiende kloof tussen het laatste salaris en het pensioen dat een groot deel van de werkende bevolking later ontvangt. Spanje kent inmiddels verschillende pensioenvormen, elk met eigen leeftijds- en premie-eisen, maar voor wie hier werkt blijft het staatspensioen vaak de enige bron van inkomen.

Wie deed het onderzoek en wat staat erin?

De cijfers komen uit het rapport Situación de las pensiones en España, opgesteld door advieskantoor KPMG Abogados. Het Spaanse nieuwsmedium La Voz de Galicia besteedde er aandacht aan. Het is de negende editie van dit jaarlijkse onderzoek, dat de stand van zaken rond de Spaanse pensioenen in kaart brengt. De studie verschijnt op een moment dat de pensioenleeftijd in Spanje opnieuw stijgt.

De belangrijkste conclusie is ontnuchterend. Al negen jaar lang blijft het aandeel bedrijven met een pensioenregeling rond de 27 procent hangen. Álvaro Granado, verantwoordelijk voor de fiscale pensioenpraktijk bij KPMG Abogados, noemt de ontwikkeling vastgelopen. Volgens hem is een stevige impuls nodig om het pensioenstelsel te versterken en te voorkomen dat het inkomen na pensionering wegzakt.

Welke sectoren lopen voorop en welke blijven achter?

De verschillen tussen branches zijn groot. De financiële sector loopt ver vooruit: 61,8 procent van de bedrijven daar regelt een pensioenplan. Daarna volgen de energiesector (43,3 procent) en de chemische en farmaceutische industrie (36,7 procent).

Aan de andere kant van het spectrum staan transport en logistiek (16,6 procent) en de industrie (16,8 procent). Van de bedrijven die wél iets aanbieden, geeft 34 procent zelfs meer dan één regeling. Werkgevers die voor het hele personeel een plan hebben, stoppen gemiddeld 3,6 procent van het salaris in de pensioenopbouw.

Hoe verhoudt Spanje zich tot de rest van Europa?

Ongeveer 15 procent van de werkende bevolking in Spanje valt onder een bedrijfspensioenregeling. Het Europese gemiddelde ligt op 28 procent, bijna het dubbele. Daardoor leunen veel Spaanse werknemers vooral op het staatspensioen en op eigen spaargeld.

Die afhankelijkheid weegt zwaar in een land dat snel vergrijst. Een Spaans studiecentrum trok onlangs zelfs de conclusie dat de pensioenleeftijd richting 73 jaar zou moeten om het systeem betaalbaar te houden.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen in Spanje?

Wie vanuit Nederland of België naar Spanje verhuist en daar premie betaalt, bouwt rechten op binnen het Spaanse stelsel. Dankzij Europese afspraken tellen opgebouwde jaren in beide landen mee. Toch loont het om te weten onder welke voorwaarden je stopt met werken, want in politiek Madrid klinkt de roep om de pensioenleeftijd te verhogen naar 69 jaar, een maatregel die werknemers volgens experts duizenden euro’s kan kosten.

Ook de regels rond bijdragen verschillen per situatie. Wie na zijn 65e blijft werken, blijft in de meeste gevallen Seguridad Social (sociale zekerheid) betalen, al bestaan er uitzonderingen. Het onderzoek roept de overheid op om de fiscale prikkels te verbeteren: 48 procent van de ondervraagde directieleden vraagt om ruimere belastingvoordelen, terwijl 36 procent vindt dat werknemers beter voorgelicht moeten worden over hun pensioen.