Spanjaarden lunchen rond 15.00 uur en dineren pas vanaf 22.00 uur. Voedingsdeskundigen waarschuwen dat dit late ritme de gezondheid schaadt en het gewicht omhoog jaagt. Maar wat doe jij als je in Spanje woont: eet jij volgens het Spaanse ritme of hou je de Nederlandse en Belgische etenstijden aan?

Wie voor het eerst in Spanje op restaurant gaat, merkt het meteen: om 19.00 uur zit je er vaak in je eentje, terwijl de zaal pas rond tien uur ’s avonds volstroomt. Spanjaarden schuiven laat aan, zowel voor de lunch als voor la cena (het avondeten). Dat ritme verschilt sterk van wat Nederlanders en Belgen gewend zijn, en het bepaalt de hele dagindeling.

In Noord-Europa eet men doorgaans tussen 11.30 en 13.00 uur de warme lunch, en staat het avondeten tussen 17.30 en 19.00 uur op tafel. In Spanje schuift alles enkele uren op. De vraag die telkens terugkeert: is dat late eten schadelijk, of valt het wel mee?

Waarom eten Spanjaarden pas zo laat op de dag?

De late eettijden zitten diep verankerd in de Spaanse cultuur en hebben hun wortels in het klimaat en de geschiedenis. De felle middagzon maakte het vroeger lastig om midden op de dag door te werken, dus onderbrak men de dag met een siësta (middagrust). Zo verschoven de maaltijden naar later op de dag.

Ook de geschiedenis speelt mee. Tijdens het Franco-tijdperk ging de Spaanse klok mee met de Berlijnse tijd, waardoor het natuurlijke dagritme verschoof en de zon ’s zomers pas laat ondergaat. Veel buitenlanders kijken nog altijd op van dit soort gebruiken, zoals je leest in dit overzicht van Spaanse gewoontes die bezoekers verbazen.

Wat zeggen voedingsdeskundigen over laat eten?

Het Spaanse nieuwsmedium Menorca.info legde de kwestie voor aan voedingsexperts. Hun boodschap is helder: het tijdstip waarop je eet, raakt direct aan je stofwisseling en je gewicht. Ons lichaam verwerkt voedsel het best wanneer we eten volgens onze biologische klok.

Hoe beïnvloeden late maaltijden je gewicht?

’s Avonds vertraagt de stofwisseling, omdat het lichaam zich klaarmaakt voor de nacht. Wie dan nog een zware maaltijd naar binnen werkt, verbrandt die calorieën minder makkelijk. Laat eten verstoort ook de hormonen die honger en verzadiging regelen, wat overeten in de hand werkt. Experts raden aan om ’s avonds licht te eten en de laatste twee uur voor het slapengaan niets meer te nuttigen.

Dat sluit aan bij een typisch Spaanse gewoonte: ’s avonds kiest men sowieso voor lichtere kost zoals een salade, tapas of een tortilla. Zware rijstgerechten blijven ’s avonds links liggen, en dat verklaart ook waarom Spanjaarden paella zelden als diner eten.

Trekken Spanjaarden zich iets van die adviezen aan?

In de praktijk wint de traditie het van het advies. Men schuift vaak pas rond 21.00 uur aan en blijft tot na middernacht tafelen, zeker bij het uit eten gaan. Het sociale moment telt zwaarder dan een strikte gezondheidsregel. Na de maaltijd volgt bijna altijd de sobremesa (het natafelen), waarbij men nog lang blijft praten met een koffie of een digestief.

Voor wie regelmatig in Spanje verblijft, is dit even wennen. Reserveer je een tafel voor acht uur, dan eet je tussen de toeristen; wil je tussen de Spanjaarden zitten, kom dan later. Wie in Spanje uit eten gaat betaalt gemiddeld 15 tot 30 euro per persoon, en krijgt daar een avond gezelligheid bij.

De late klok belet de Spanjaarden in elk geval niet om volop van tafel te genieten. Van de regionale specialiteiten die veel verder gaan dan paella en tapas tot de gerechten die Spanjaarden zelf het lekkerst vinden: eten blijft hier vooral een sociaal feest, gezondheidsadviezen of niet.