Heeft Spanje al rode straatverlichting om natuur en nachtrust te beschermen?

Straatverlichting is onmisbaar in Spanje, maar steeds meer studies tonen aan dat kunstlicht ook nadelen heeft voor mens en natuur. Een nieuw wetenschappelijk onderzoek wijst nu op een mogelijke oplossing. Door traditionele witte straatlampen te vervangen door rode verlichting, kunnen negatieve effecten sterk worden verminderd.

Onderzoekers hebben gekeken naar de impact van verschillende lichtkleuren op dieren en ecosystemen. Vooral wit en blauwachtig licht blijkt het natuurlijke ritme van dieren flink te verstoren. Veel insecten, vleermuizen en andere nachtdieren raken gedesoriënteerd door deze felle verlichting. Dat heeft gevolgen voor voedselketens en biodiversiteit.

Rood licht daarentegen blijkt veel minder storend. Volgens de studie blijven insecten minder lang rond rode lampen hangen en wordt hun natuurlijke gedrag minder beïnvloed. Ook andere diersoorten ondervinden minder hinder. Dat kan belangrijk zijn in natuurgebieden, maar ook in stedelijke omgevingen waar groen en bebouwing dicht bij elkaar liggen.

Niet alleen dieren profiteren mogelijk van rood licht. Ook voor mensen kan het voordelen hebben. Kunstlicht in de avonduren heeft invloed op je biologische klok en kan de aanmaak van melatonine verstoren. Dit hormoon speelt een belangrijke rol bij je slaap. Rood licht heeft volgens de onderzoekers een kleinere impact op dit natuurlijke proces, waardoor je nachtrust minder wordt aangetast.

In sommige landen wordt al geëxperimenteerd met deze aangepaste verlichting. In het Verenigd Koninkrijk en Denemarken zijn op bepaalde plekken al rode straatlampen geplaatst om natuurgebieden beter te beschermen. In Spanje zijn de autoriteiten voorlopig nog voorzichtig. Hier wordt het gebruik van rode straatverlichting nog bestudeerd en onderzocht voordat er brede invoering plaatsvindt.

Steeds meer Spaanse gemeenten zoeken echter naar manieren om energie te besparen en tegelijk duurzamer te werken. LED-verlichting heeft al veel traditionele lampen vervangen. De overstap naar rode tinten zou een volgende stap kunnen zijn. Daarbij moet wel rekening worden gehouden met verkeersveiligheid en zichtbaarheid. Verdere praktijktesten moeten duidelijk maken of rood licht ook in Spaanse steden een haalbare oplossing is.

De studie past in een sociale discussie over lichtvervuiling in Spanje. Vooral in kustgebieden en rond grote steden neemt de hoeveelheid kunstlicht nog altijd toe. Dat heeft niet alleen invloed op dieren en mensen, maar ook op de zichtbaarheid van de sterrenhemel. Rode straatverlichting zou een eenvoudige maatregel kunnen zijn om die impact te beperken.