Met de zomer keert in Spanje ook de discussie terug over werken in de hitte. Steeds meer werknemers vragen zich af tot welke temperatuur ze eigenlijk nog aan de slag moeten. De wet geeft daar een helder antwoord op, al hangt het precieze getal af van het soort werk en de plek waar iemand zijn taken uitvoert. In Spaanse kantoren mag de temperatuur niet boven de 27 graden uitkomen. Buiten geldt geen vast maximum, maar bij oranje of rood alarm ligt het werk stil.

Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje werken, personeel in dienst hebben of een tweede woning laten verbouwen, raakt dit onderwerp direct aan veiligheid en aansprakelijkheid. De regels gelden in heel Spanje en de autoriteiten handhaven ze strenger nu de zomers heter worden. Inmiddels raakt extreme hitte 5,5 miljoen werknemers in Spanje, met de bouw en de landbouw als zwaarst getroffen sectoren.

Welke temperatuur geldt er binnen?

Binnen ligt de grens vast. De Spaanse krant Diario Vasco zette de cijfers op een rij, gebaseerd op het Real Decreto 486/1997 (Koninklijk Besluit over arbeidsplaatsen). In ruimtes waar mensen zittend werk doen, zoals kantoren, moet de temperatuur tussen de 17 en 27 graden liggen. Voor lichter fysiek werk, bijvoorbeeld in magazijnen of werkplaatsen, geldt een marge van 14 tot 25 graden.

Komt het kwik daarboven, dan moet de werkgever ingrijpen. Dat kan met airconditioning, ventilatie of aangepaste werktijden. De relatieve luchtvochtigheid hoort tussen de 30 en 70 procent te blijven. Scholen en ziekenhuizen vallen overigens buiten deze vaste grenzen, omdat hun functie andere eisen stelt.

Waarom geldt er buiten geen vast maximum?

Buiten ligt het ingewikkelder. Voor werk in de open lucht bestaat geen wettelijke maximumtemperatuur, simpelweg omdat het weer niet onder controle van een bedrijf valt. Toch betekent dat niet dat alles mag. Sinds 2023 verbiedt het Real Decreto-ley 4/2023 (wetsbesluit met noodmaatregelen) bepaald buitenwerk tijdens de heetste uren van de dag.

Die grens valt samen met de waarschuwingen van de Spaanse weerdienst AEMET. Geeft AEMET een oranje of rood alarm af en kan de werkgever de veiligheid niet garanderen, dan moet het werk worden aangepast of stilgelegd. In de praktijk betekent een rode hittecode dat al het buitenwerk stopt, met alleen een uitzondering voor levensreddende diensten.

Wat moeten werkgevers doen?

De wet legt de verantwoordelijkheid nadrukkelijk bij de werkgever. Die moet de risico’s vooraf inschatten en maatregelen nemen: werktijden verschuiven naar de ochtend, extra pauzes inlassen, drinkwater en schaduw bieden en de fysieke belasting verlagen. Een werknemer die een ernstig en direct gevaar voor zijn gezondheid ziet, mag zijn werk neerleggen. Hij meldt dat dan bij de werkgever of de delegado de prevención (preventievertegenwoordiger).

Wie de regels negeert, riskeert een fikse boete. De Inspección de Trabajo (arbeidsinspectie) kan optreden na een klacht of op eigen initiatief. In de zwaarste gevallen lopen de sancties op tot bijna een miljoen euro. Dat dit geen theorie is, bleek toen de arbeidsinspectie ingreep bij de Paradores-hotels vanwege keukens waar het kwik boven de 35 graden uitkwam.

Wat staat Spanje nog te wachten?

De regels worden de komende jaren verder aangescherpt. Een nieuwe arbeidswet verplicht bedrijven vanaf 2027 om structureel maatregelen te nemen tegen extreme temperaturen, zowel hitte als kou. Diezelfde lijn zit achter de regel dat terrassen bij te heftige hitte moeten sluiten, bedoeld om horecapersoneel te beschermen.

Voor de Nederlandse of Belgische ondernemer in Spanje is de boodschap helder. Een verwijzing naar “het is nu eenmaal zomer” volstaat niet meer. Wie personeel laat doorwerken terwijl de thermometer richting de wettelijke grens kruipt, draagt het risico zelf.