De Spaanse schoolkinderen zijn weer vrij en genieten vanaf eind juni bijna drie maanden van hun zomervakantie. Onderwijsdeskundigen vinden die lange pauze niet goed voor het leerproces en pleiten al jaren voor verandering.

Voor miljoenen kinderen in Spanje begon deze week de vacaciones de verano (zomervakantie), de langste schoolonderbreking van heel Europa. De exacte data verschillen per autonome regio, maar de meeste scholen sloten tussen 20 en 23 juni hun deuren. Pas tussen 8 en 12 september klinkt de schoolbel weer. Daartussen hebben de leerlingen ruim tien weken vrij, een periode waar veel kinderen reikhalzend naar uitkijken en waar veel ouders juist tegenop zien.

Niet elk kind is even blij met die lange vrije zomer. Sommigen gaan liever naar school om hun vriendjes en vriendinnetjes te zien. Ook de ouders kijken er gemengd tegenaan, want werk en vakantie laten zich lastig combineren. In veel gezinnen springen de grootouders bij, omdat vader en moeder gewoon moeten doorwerken. Hoe Spaanse gezinnen die kloof tussen elf weken vakantie en amper dertig vakantiedagen overbruggen, beschreven we eerder uitgebreid.

Hoe lang duurt de zomervakantie precies?

De startdata liggen doorgaans tussen 20 en 23 juni, afhankelijk van de regio. De scholen openen daarna weer ergens tussen 8 en 12 september. Wie precies wil weten wanneer het nieuwe schooljaar in zijn of haar regio begint, merkt hoe sterk de data per deelstaat verschillen. Elke autonome regio moet verplicht 175 lesdagen halen, maar verdeelt die zelf over het jaar. Daardoor is een kind in Catalonië op een andere dag vrij dan een leeftijdsgenoot in Andalusië.

Waarom hebben Spaanse kinderen zo lang vrij?

Een van de oudste verklaringen is de hitte. In juli en augustus loopt de temperatuur in grote delen van het land flink op, en lesgeven werd vroeger simpelweg ondraaglijk. Tegenwoordig beschikken veel scholen over airconditioning, al geldt dat lang niet voor alle. Dat bleek deze maand pijnlijk toen Greenpeace met warmtecamera’s aantoonde dat klaslokalen ruim boven de 27 graden uitkwamen, de wettelijke grens voor zittend werk.

Een tweede reden ligt in het verleden. De lange zomerstop sloot ooit goed aan op de agrarische kalender, want tijdens de oogst hadden boerengezinnen alle handen nodig. Kinderen hielpen mee op het land. Dat beeld is allang verdwenen, maar het Spaanse onderwijssysteem houdt nog steeds vast aan die oude ritmes.

Is zo’n lange pauze goed voor het leren?

Volgens diverse studies niet. Als de routine drie maanden wegvalt, vergeten leerlingen een deel van wat ze geleerd hebben. Veel ouders pleiten daarom voor een ander model, waarbij scholen na elk trimester een kortere periode dichtgaan, zoals in de meeste Europese buurlanden gebruikelijk is. Zo verdeelt de schoolkalender zich gelijkmatiger over het jaar en krijgen kinderen vaker even rust. Wie meer wil weten over de opbouw van het Spaanse onderwijs, van de guardería (crèche) tot het bachillerato (voorbereidend hoger onderwijs), ziet hoe sterk het systeem afwijkt van het Nederlandse of Belgische.

Wat betekent dit voor Nederlandse en Belgische gezinnen in Spanje?

Voor wie in Spanje woont met schoolgaande kinderen, is de lange zomer een jaarlijkse logistieke puzzel. De campamentos urbanos (stadskampen) bieden uitkomst, al zijn ze prijzig en sluiten de openingstijden niet altijd aan op een werkdag. Vakantiegangers uit Nederland en België merken het verschil vooral in de planning, want de Spaanse schoolvakanties lopen niet gelijk met de onze. Dat heeft een onverwacht voordeel: rond de vuelta al cole (terugkeer naar school) begin september dalen de prijzen, terwijl het aan de kust nog volop zomer is. Wie de reis een week uitstelt, betaalt fors minder voor ticket en verblijf.

Wanneer hebben Nederlandse en Belgische kinderen in 2026 zomervakantie?

Wie de Spaanse zomerstop vergelijkt met die thuis, ziet meteen het verschil. In Nederland duurt de zomervakantie zes weken, gespreid over drie regio’s om de drukte te verdelen. De verplichte data voor 2026 zijn: regio Noord van 4 juli tot en met 16 augustus, regio Zuid van 11 juli tot en met 23 augustus en regio Midden van 18 juli tot en met 30 augustus. Scholen mogen hier alleen in uitzonderlijke gevallen van afwijken.

In België loopt de kalender per gemeenschap uiteen. In Vlaanderen duurt de zomervakantie negen weken, van 1 juli tot en met 31 augustus 2026. Wallonië-Brussel houdt sinds het schooljaar 2022-2023 een kortere zomer aan van ongeveer zeven weken, ruwweg van 4 juli tot 23 augustus 2026, waarbij de vrijgekomen weken naar een langere herfst- en krokusvakantie verschuiven.

Zelfs de ruimste variant, de negen Vlaamse weken, blijft ver achter bij de bijna twaalf weken die Spaanse kinderen krijgen. Voor wie vanuit Nederland of België naar Spanje reist, is dat verschil handig om te onthouden: de Spaanse scholen beginnen pas half september weer, terwijl de kinderen hier dan allang in de schoolbanken zitten.