Met nog geen drie weken te gaan tot de historische zonsverduistering van 12 augustus controleren acht Spaanse regio’s massaal de brillen die nu overal worden verkocht. Uit de eerste inspecties blijkt dat een flink deel van de producten niet aan de veiligheidseisen voldoet.

Consumentenautoriteiten in Catalonië, Aragón, de Balearen, Castilla y León, de Valencia-regio, Galicië, La Rioja en Madrid zijn een gezamenlijke campagne gestart. Ze nemen samen 75 verschillende modellen eclipsbrillen voor de zonsverduistering onder de loep, zowel in winkels als bij online verkopers. De inspecties lopen nu, vlak voor het natuurfenomeen dat Spanje voor het eerst sinds 1905 weer een totale zonsverduistering brengt.

De aanleiding is simpel: de vraag naar eclipsbrillen explodeert via internet en sociale media, en daarmee groeit ook het aanbod van producten die er wel betrouwbaar uitzien, maar de ogen onvoldoende beschermen.

Waarom grijpen de autoriteiten nu in?

Volgens het Catalaanse nieuwsmedium Catalunya Press richt de Agència Catalana de Consum (Catalaanse consumentenautoriteit) zich specifiek op de vijftien modellen die in Catalonië worden verkocht. De inspecteurs kijken of de brillen de vereiste gecertificeerde filters bevatten en of ze aan alle wettelijke eisen voldoen, voordat ze consumenten bereiken. Vergelijkbare controles lopen ondertussen in de andere zeven deelnemende regio’s.

Wat ontdekten de inspecteurs in Zamora?

In de provincie Zamora, onderdeel van Castilla y León, zijn de eerste resultaten binnen en die zijn niet gerust­stellend. Van de drie onderzochte producten, twee gekocht via internet en één in een fysieke winkel, voldeed er slechts één volledig aan de etiketteringseisen. De andere twee misten belangrijke informatie voor de consument. De regionale overheid raadt aan om brillen alleen bij betrouwbare verkopers te kopen en de homologatie altijd zelf te checken.

Aan welke eisen moet een eclipsbril voldoen?

Een goedgekeurde bril draagt de CE-markering en voldoet aan de internationale norm UNE-EN ISO 12312-2:2015, speciaal ontwikkeld voor filters die directe zonobservatie mogelijk maken. Daarbij moeten fabrikant of importeur duidelijk herkenbaar zijn en horen er begrijpelijke gebruiksinstructies en veiligheidswaarschuwingen bij. Officieel gelden deze brillen als persoonlijke beschermingsmiddelen van categorie II onder de Europese verordening 2016/425, dezelfde categorie als bijvoorbeeld lasbrillen.

Hoe herken je een namaakbril?

Let op een scherpe, nette bedrukking en een duidelijk zichtbaar batchnummer. Een wankele constructie, oneffen randjes of scheve filters zijn signalen dat een product de controles waarschijnlijk niet heeft doorstaan. Koop bij voorkeur bij een vaste winkel of een bekende leverancier, want juist op internetplatforms en bij eenmalige verkopers duiken de meeste vervalsingen op. Twijfel je alsnog, gebruik de bril dan niet.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen in Spanje?

Wie in Spanje woont of er in augustus op vakantie is, doet er goed aan de eigen bril nog eens te controleren, ook als die al maanden geleden is besteld. We zetten eerder al op een rij aan welke norm een eclipsbril moet voldoen en hoe je ook zonder dure bril veilig meekijkt met een simpel zelfgemaakt hulpmiddel. Met de belangstelling voor het astrotoerisme in Spanje die al maanden groeit, is de kans groot dat je in de laatste weken voor de zonsverduistering van 12 augustus nog snel een bril wilt scoren. Doe dat op tijd en bij een betrouwbare verkoper, want vlak voor het evenement duiken juist dan de meeste twijfelachtige aanbieders op. Kijk je liever vanaf een van de officiële kijkpunten, reken dan ook daar op controles van je bril door omstanders of organisatoren.