De vakantiewoning heeft het hotel voorbijgestreefd. In 2025 vond 52 procent van alle overnachtingen in Spanje plaats in een toeristisch appartement of huis, niet in een hotel. Dat blijkt uit een rapport van het verhuurbeheerbedrijf GuestReady, waarover het Spaanse toerismevakblad Preferente bericht.

Voor het eerst trekken vakantiewoningen meer overnachtingen dan de optelsom van hotels, plattelandsaccommodaties en campings samen. Een kantelpunt in hoe miljoenen reizigers, onder wie veel Nederlanders en Belgen, hun verblijf in Spanje boeken.

De cijfers gaan over heel 2025 en hebben betrekking op het hele land, met sterke regionale verschillen. De verschuiving voltrekt zich tegen de achtergrond van een woningmarkt die al jaren onder druk staat, strengere regels voor verhuurders en een Spaanse zomer die opnieuw recordbezetting belooft.

Waarom kiezen reizigers steeds vaker een appartement?

Het antwoord zit in het soort reis. Hotels blijven de eerste keuze voor zakenreizigers, stedentrippers, luxezoekers en korte verblijven. In die categorie nemen ze 71 procent van de overnachtingen voor hun rekening. Maar zodra het om gezinnen, lange verblijven en reizigers met meer ruimtebehoefte gaat, wint de vakantiewoning met overtuiging.

Voor een gezin uit Nederland of België dat twee weken aan de Costa Blanca neerstrijkt, weegt een appartement met keuken, wasmachine en meerdere slaapkamers nu eenmaal zwaarder dan een hotelkamer. Dat de gemiddelde verblijfsduur in toeristische appartementen langer ligt, versterkt dat beeld. Het is een patroon dat zich al jaren aftekent, maar de nieuwste cijfers maken het hard.

Welke regio’s springen eruit?

Spanje toont een opvallende verdeling per accommodatietype. De Canarische Eilanden voeren de lijst aan voor langdurige appartementverhuur. Catalonië is koploper in campings, Castilië en León in plattelandstoerisme, en Madrid blijft het bolwerk van het klassieke hotel. Elke regio heeft zo zijn eigen toeristische handtekening.

GuestReady verwacht voor deze zomer bezettingsgraden van boven de 92 procent in plaatsen als Málaga, Cádiz, Valencia en Barcelona. Wie deze maanden nog een vakantiewoning zoekt aan de Spaanse kust, kan dus maar beter snel zijn. Tegelijk stijgen ook de hotelprijzen in Spanje bijna twee keer zo snel als in de rest van Europa, wat de aantrekkingskracht van het zelfstandige appartement verder voedt.

Hoe zit het met de strengere regels?

Het succes van de vakantiewoning botst met een groeiende roep om regulering. De afgelopen jaren voerde Spanje stevige maatregelen in om de markt in toom te houden. Het aantal toeristische woningen daalde begin 2026 voor het eerst sinds jaren, tot onder de 330.000 actieve panden. Strengere controles en lokale beperkingen lijken het aanbod af te knijpen.

Toch blijft de vraag onverminderd hoog. De daling van het aanbod gaat dus niet gepaard met een afkoeling van de belangstelling, integendeel. Wie als Nederlandse of Belgische eigenaar een woning verhuurt, doet er goed aan de regionale regels scherp in de gaten te houden. In de meeste regio’s is een geldige VUT-vergunning (Vivienda de Uso Turístico, vergunning voor toeristisch gebruik) verplicht. We legden eerder al uit hoe de NRA en VUT precies samenhangen en welke risico’s verhuurders lopen zonder de juiste papieren.

De regelgeving veranderde dit voorjaar bovendien ingrijpend. Het Spaanse Hooggerechtshof schrapte het nationale register voor vakantieverhuur, waardoor ruim 111.000 geblokkeerde woningen weer op platforms als Airbnb en Booking mochten verschijnen. De bevoegdheid ligt nu volledig bij de comunidades autónomas (autonome regio’s), niet bij Madrid.

Is de vakantiewoning de oorzaak van de woningnood?

Die vraag klinkt steeds luider in Spaanse steden. Critici wijzen de toeristische verhuur graag aan als hoofdschuldige van de hoge huur- en koopprijzen. Maar de cijfers vertellen een genuanceerder verhaal. Toeristische woningen vormen maar net iets meer dan 1 procent van het totale woningaanbod, ook in een stad als Barcelona. Zelfs als ze allemaal zouden verdwijnen, zou dat de prijzen amper bewegen.

De echte knelpunten zitten in te weinig nieuwbouw en een structureel tekort aan betaalbare woningen voor bewoners en werknemers. Toch blijft de vakantiewoning een dankbare zondebok, juist nu ze het hotel voorbijstreeft in populariteit. Voor de Nederlandse of Belgische reiziger die deze zomer een appartement aan de Spaanse kust boekt, verandert er voorlopig weinig, behalve dat de concurrentie om de mooiste plekken nog feller wordt.