Ook tijdens de tijd van de Romeinen in Spanje was het al warm, zij het niet zo warm als tegenwoordig Maar welke maatregelen namen de Romeinen om hun woningen aangenaam koel te houden? Lees verder voor meer informatie.

In de afgelopen jaren is het in Spanje, onder invloed van de klimaatverandering, aanzienlijk warmer geworden, waardoor de zomer feitelijk langer aanhoudt. Grote delen van Spanje hebben echter historisch gezien reeds te maken gehad met hoge tot extreem hoge temperaturen. Nu beschikken wij over diverse methoden om de hitte te bestrijden, zoals airconditioning. Maar hoe gingen de Romeinen, ongeveer 2000 jaar geleden, om met de warmte in het oude Hispania?

De Romeinen regeerden 600 jaar in Spanje, van 218 v. Chr. tot 409 n. Chr. Ze bouwden wegen, aquaducten en theaters en brachten het Latijn, dat de basis werd voor het Spaans. De meeste Romeinse nederzettingen waren in het zuiden, vooral in Andalusië, Extremadura en Murcia; echter, overal in Spanje zijn nog restanten van die tijd te vinden. Steden zoals Tarragona, Sevilla, Córdoba, Granada en Segovia werden door hen opgericht. In het noorden was er meer verzet tegen de Romeinen, waardoor daar minder vestigingen zijn aangelegd. Hun heerschappij eindigde in 409 n. Chr., toen de Visigoten het schiereiland binnenvielen.

Door de eeuwen heen heeft de mens verschillende manieren gevonden om af te koelen. Koelere plekken opzoeken, genieten van ijs, zorgen voor een fris huis en af en toe een duik nemen zijn altijd populaire methoden geweest. In de afgelopen tweehonderd jaar heeft technologie echter veel veranderd met uitvindingen zoals koelkasten, ventilatoren en airconditioning. Waar techniek tekortschiet, komt creativiteit om de hoek kijken. Al 2000 jaar geleden gebruikten de Romeinen technieken om zich te verkoelen, onder andere in Spanje.

Een koele woning

De belangrijkste beschavingen uit de Oudheid bloeiden in Egypte, het Nabije Oosten, Griekenland, het centrale deel van Italië en Spanje; gebieden waar de zomerhitte vaak zeer sterk kan zijn. Het omgaan met deze hitte was vast een belangrijke zorg voor deze volkeren. Klassenverschillen bepaalden de beschikbare mogelijkheden. Van de keizer tot de gewone boer wisten ze in de oudheid zich te beschermen tegen de brandende zomerhitte van de Middellandse Zee.

De oude Egyptenaren gebruikten vochtige papyrusmatten voor de ramen om hun huizen koel te houden. De Romeinen waren goed in techniek en hielden rekening met warmte bij het ontwerpen van steden. Ze kozen geschikte bouwmaterialen, planden de oriëntatie van huizen ten opzichte van de zon en plaatsten openingen op slimme plekken voor een goede luchtcirculatie.

Romeins toerisme

Reizen is vooral een zomerse activiteit, ook in het oude Middellandse Zeegebied. De rijke klasse verliet de hete steden om verkoeling te zoeken in de bergen of aan de kust. Het zoeken naar koelere plekken is natuurlijk gedrag dat bij veel wezens, inclusief mensen, voorkomt. Rijke Romeinen, zoals keizers en patriciërs, hadden speciale zomervilla’s waar ze tijdens de warmste maanden konden genieten van de frisse lucht of tijd aan zee doorbrachten.

IJs, ijsjes, frisdrank en zwembaden

De rijken onder de Romeinen hadden in de zomer toegang tot ijs. Veel huizen hadden een ijsput, een ruimte waar in de winter sneeuw werd opgeslagen, zodat deze koel bleef tot de zomer. Dit ijs werd gebruikt om voedsel te bewaren en voor verfrissing in baden en dranken. De Romeinen maakten ook al ijsjes door sneeuw te mengen met vruchtensap en honing voor een verfrissende lekkernij.

Twee millennia geleden gebruikten de Romeinen al verschillende manieren om de hitte te begrijpen, zoals waaiers en speciale kruiken om water te koelen. In steden met aquaducten hadden veel mensen toegang tot vers water in openbare ruimtes. Rijkere mensen besproeiden hun muren met dit water voor extra verkoeling. Hygiëne was belangrijk in Rome: elke stad had openbare toiletten en badhuizen. Deze badhuizen boden faciliteiten zoals baden en massages, inclusief het ‘frigidarium’, een koud bad voor warme dagen. Daarnaast was er de ‘natatio’, een openluchtzwembad dat verfrissing bood aan veel Romeinen.