Wanneer klassieke muziek kitsch wordt om stadions in Spanje te vullen

De klassieke muziekwereld verandert snel. Wat ooit thuishoorde in statige concertzalen en operahuizen, bereikt nu massaal publiek in grote stadions. Daarbij kiezen sommige artiesten bewust voor spektakel en emotie, iets wat door critici regelmatig als kitsch wordt bestempeld.

Een van de bekendste voorbeelden is volgens de krant El País de Nederlandse violist en dirigent André Rieu met zijn Johann Strauss Orkest. Al ruim veertig jaar wil hij mensen laten genieten van muziek, zonder drempels of strenge regels. Zijn concerten trekken inmiddels tienduizenden bezoekers per avond en doen stadions over de hele wereld vollopen.

Tijdens zijn shows hoor je niet alleen klassieke walsen, maar ook beroemde opera-aria’s zoals Nessun dorma, filmmuziek en populaire melodieën. Alles wordt gebracht in een vrolijke, toegankelijke stijl die ver afstaat van het traditionele klassieke concert. Het doel is duidelijk: emotie, plezier en herkenning voor een zo breed mogelijk publiek.

Volgens cultuurdenkers zoals Gilles Lipovetsky en Jean Serroy past deze ontwikkeling binnen wat zij “neokitsch” noemen. Daarbij draait het om overdaad, spektakel en directe beleving, in plaats van artistieke verdieping. Klassieke muziek verdwijnt niet, maar wordt aangepast aan een tijd waarin beleving en entertainment centraal staan.

In deze concerten gelden andere regels dan in klassieke zalen. Bezoekers praten, drinken, filmen met hun telefoon en soms wordt er zelfs gedanst. Dat maakt de drempel lager voor mensen die zich normaal ongemakkelijk voelen bij klassieke concertetiquette. In Spanje is dit recent te zien bij optredens van André Rieu in steden als Madrid, Málaga, Valencia en Barcelona.

Niet alleen Rieu kiest deze weg. Ook artiesten als Andrea Bocelli, David Garrett, Lindsey Stirling en Il Divo combineren klassieke muziek met popinvloeden. Financieel is dit vaak een groot succes, al leidt het zelden tot meer publiek in traditionele concertzalen.

Critici vrezen dat deze aanpak zorgt voor oppervlakkige kennismaking met klassieke muziek. Voorstanders vinden juist dat het emoties losmaakt en nieuwe luisteraars bereikt. De discussie over kitsch of vernieuwing zal daarom nog wel even doorgaan.