De buitengewone regularisatie van migranten in Spanje sluit op 30 juni 2026 met ruim 1,3 miljoen aanvragen, ruim het dubbele van wat de regering raamde. Dat is een historisch record. Lees verder om erachter te komen waarom Spanje migranten nodig heeft.

De Spaanse regering opende op 16 april een uitzonderlijke procedure waarmee migranten zonder geldige verblijfsstatus een tijdelijke verblijfs- en werkvergunning konden aanvragen. De regularización extraordinaria (buitengewone regularisatie) loopt af op dinsdag 30 juni. Het ministerie van Inclusie, Seguridad Social (Sociale Zekerheid) en Migraties hield aanvankelijk rekening met zo’n 500.000 begunstigden, maar de praktijk pakte heel anders uit.

Halverwege juni stapelden de aanvragen zich al op tot 900.000, waarvan de autoriteiten er ongeveer 360.000 in behandeling namen. In de slotweek schoot de teller verder omhoog. Het Spaanse nieuwsmedium El Español meldt nu ruim 1,3 miljoen aanvragen, meer dan het dubbele van de eerste raming. Opvallend is dat een eerder rapport van de Comisaría General de Extranjería (centrale dienst voor vreemdelingenzaken) met een voorspelling van 1,25 miljoen begunstigden veel dichter bij de werkelijkheid zat dan de regering zelf.

Waarom kwamen er zoveel meer aanvragen dan verwacht?

De regeling pakte soepeler uit dan eerdere rondes. Wie vóór 1 januari 2026 in Spanje woonde, minstens vijf maanden onafgebroken verbleef en geen strafblad heeft, kon meedoen. Veel mensen die al jaren in de schaduw werkten, grepen die kans met beide handen aan. De aanvraag geeft meteen recht om te werken, wat de drempel verder verlaagde.

Daarmee komt de huidige ronde dicht bij de grootste regularisatie tot nu toe. In 2005 kreeg onder premier Zapatero ongeveer 576.000 migranten papieren. Het analysecentrum Funcas schatte het aantal mensen zonder papieren begin 2025 op zo’n 840.000, wat verklaart waarom de animo zo groot is.

Wat betekent dit voor de Spaanse economie?

Migranten houden hele sectoren overeind. In de horeca, de landbouw, de bouw en de schoonmaak draait een fors deel van het werk op buitenlandse handen. Spanje telt inmiddels ruim drie miljoen buitenlandse werknemers, goed voor zo’n 15 procent van alle banen. Economen schrijven een groot deel van de recente groei toe aan deze instroom: de Spaanse economie groeide in 2025 met 2,8 procent, ver boven het gemiddelde van de eurozone.

Voor de schatkist is dat goed nieuws. Wie legaal werkt, betaalt premies en belasting, en dat haalt werk uit de grijze economie. Toch lost een vergunning niet alles op. Meer dan de helft van de migranten verlaat Spanje uiteindelijk weer, vooral door de vastgelopen woningmarkt en het gebrek aan perspectief.

Waarom raakt dit ook Nederlanders en Belgen?

Voor wie aan de Spaanse kust woont of er een bedrijf runt, is de uitwerking merkbaar. Een transparantere arbeidsmarkt maakt het makkelijker om legaal personeel te vinden in dezelfde sectoren waar veel emigranten dagelijks gebruik van maken. Tegelijk drijft de drukte op de woningmarkt de prijzen verder op, en dat raakt ook nieuwkomers uit Nederland en België die een huis zoeken.

Hoe gaat het nu verder?

De overheid heeft per dossier drie maanden om een beslissing te nemen. Bij ruim 1,3 miljoen aanvragen wordt dat een flinke klus, en organisaties vrezen dat duizenden mensen maandenlang in onzekerheid blijven. Het Tribunal Supremo (Hooggerechtshof) gaf eerder groen licht en wees bezwaren van Vox en de regio Madrid af. In het parlement ligt nog een voorstel om de termijn te verlengen, gesteund door onder meer Podemos, Sumar en ERC. Of dat er komt, blijft tot het laatste moment spannend.