Renfe-personeel legt vrijdag 31 juli opnieuw het werk neer, precies op de drukste dag van de zomerse operatie salida. In het uiterste geval vallen 322 treinen uit op het hoogtepunt van het reisseizoen.

Het gaat om de derde stakingsdag van de Sindicato Ferroviario (SF-Intersindical, de spoorvakbond) in ruim een maand tijd, na eerdere acties op 29 juni en 15 juli. Machinisten en interventores, het personeel dat aan boord van de trein toezicht houdt, leggen vrijdag 24 uur het werk neer. Ditmaal draait het niet om lonen of Renfe Mercancías, het goederenbedrijf van Renfe, maar om kapotte airconditioning aan boord.

De bond stelt dat storingen aan de klimaatinstallaties het personeel al maanden blootstellen aan hitte, met klachten als hoofdpijn, benauwdheid en vermoeidheid tot gevolg. Volgens het Spaanse nieuwsmedium ABC valt de staking daarmee samen met de zwaarste reisdag van de zomer, wat het conflict extra gewicht geeft. Het Ministerio de Transportes y Movilidad Sostenible (ministerie van Transport) heeft, zoals gebruikelijk, minimumdiensten vastgesteld om de ergste hinder te beperken.

Welke treinen blijven rijden?

Voor Alta Velocidad en Larga Distancia (hogesnelheids- en langeafstandstreinen) garandeert het ministerie 73 procent van de dienstregeling. Bij Media Distancia (middellangeafstandstreinen) ligt dat op 65 procent, bij Cercanías (forenzentreinen) op 75 procent in de spits en 50 procent daarbuiten. Op trajecten met meer dan zes treinen per uur rijdt sowieso minimaal één trein per 20 minuten in elke richting.

Vooral Andalusië voelt de gevolgen. De corridors Madrid-Sevilla en Madrid-Málaga behoren tot de drukste van het land, met gemiddeld ruim 2.900 reizigers per werkdag. Ook de conventionele lijn Sevilla-Cádiz en de Avant-verbinding tussen Málaga, Córdoba en Sevilla staan flink onder druk. Reizigers van een geschrapte trein kunnen gratis omboeken of hun geld volledig terugkrijgen.

Waarom slaat het ministerie deze slag toch neer, ondanks weinig steun?

Opvallend is dat de vorige twee stakingsdagen nauwelijks aanhang kregen: op 29 juni legde slechts 1,8 procent van het personeel het werk neer, op 15 juli 2,1 procent. Het treinverkeer bleef toen vrijwel normaal doorgaan. Toch dwingt een minderheidsvakbond zo een overheidsbesluit af, omdat de wet nu eenmaal verplicht om vooraf minimumdiensten vast te leggen, ongeacht hoeveel personeel daadwerkelijk staakt.

Wat betekent dit voor jouw reis door Spanje?

Voor Nederlanders en Belgen die eind juli met de trein door Andalusië reizen, geldt hetzelfde advies als bij de eerdere actiedag op 15 juli: controleer je ticket vlak voor vertrek, ook als de kans op uitval klein lijkt. Wie op de route Madrid-Barcelona of Madrid-Valencia zit, merkt vermoedelijk weinig, want concurrenten Ouigo en Iryo blijven gewoon rijden. Voor wie meer wil weten over hoe het geliberaliseerde spoorsysteem in Spanje precies in elkaar zit, en waarom naast Renfe ook die andere maatschappijen op het spoor rijden, is dat een handig achtergrondverhaal.

De staking valt bovendien midden in de eerste piek van de Spaanse zomeroperatie van de verkeersdienst DGT, die tot en met augustus loopt. Wie de trein inruilt voor de auto, ontkomt niet aan de drukte op de weg: 1 augustus geldt zelfs als de zwaarste reisdag van de hele zomer, zoals eerder bleek uit onze analyse van de drukste dagen in Spanje en Frankrijk.

Dat de vorige twee acties, op 29 juni en 15 juli, weinig ontwrichting veroorzaakten, biedt enige geruststelling. Renfe zelf verwacht ook nu een beperkt effect, al blijft de definitieve schade afhankelijk van hoeveel personeel vrijdag daadwerkelijk thuisblijft. Reizigers die toch vastlopen, hebben sowieso automatisch recht op omboeking of volledige terugbetaling, zonder dat daar een aparte aanvraag voor nodig is.