De Semana Santa, ofwel de Goede Week voor Pasen, barst van de tradities, klederdracht en emoties. Je ziet enorme processies en proeft de lokale keuken in elke Spaanse straat. Maar sommige gebruiken zijn zo bizar of onbekend dat je ze echt moet zien om ze te begrijpen. Ik neem je mee langs de meest opmerkelijke momenten van deze heilige week, die Spanje elk jaar weer volledig op zijn kop zet.
Spanje ademt Semana Santa. In de week voor Pasen (Pascua) ruik je de wierook in bijna elke stad. Je hoort melancholische muziek, trommels en bellen. Mensen huilen openlijk op straat terwijl de zware beelden voorbijtrekken. Het is geen toneelstuk; het is pure beleving.
Torrijas
Honger gekregen? Pak een torrija. Dit gerecht hoort echt bij de Semana Santa. Het lijkt op een Nederlands wentelteefje, maar dan met een Spaanse twist. Dikke sneden oud brood trekken in een mengsel van melk en ei. Daarna bakken ze de plakken in olijfolie. Een flinke laag honing, suiker of kaneel maakt het af. Simpel, vullend en overal te krijgen.
Mona de Pascua
In Catalonië en Valencia kijken kinderen reikhalzend uit naar de peetvaders. Die geven hen namelijk een ‘Mona de Pascua’. Vroeger zat deze taart vol met gekookte eieren. Tegenwoordig zie je vooral gigantische chocoladefiguren. Van Messi tot Disney-prinsessen; de bakkers maken er ware kunstwerken van.
Palmbladen
Op Palmzondag start de eerste processie: ‘El Paso de la Borriquita’. Jezus rijdt hierop een ezel Jeruzalem binnen. Je ziet overal prachtig gevlochten witte palmbladen. Deze komen uit de dadelpalmen van Elche. Met meer dan 300.000 palmbomen is dat de dé plek waar deze traditie vandaan komt.
Dronken Joden in Cuenca
In Cuenca gaat het er apart aan toe tijdens de ‘Procesión de los Borrachos’. Deelnemers doen de Joden na die Jezus probeerden te hinderen op weg naar zijn kruisiging. Ze drinken hierbij veel ‘resolí’, een lokaal drankje. Het resultaat? Een nogal luidruchtige en chaotische tocht die je niet snel vergeet.
Joden doden in León
In de provincie León gaan ze nog een stapje verder, althans in naam. Daar gaan mensen de straat op om “Joden te doden”. Geen zorgen, het blijft figuurlijk. Het betekent simpelweg dat je een glas ‘limonada de vino’ drinkt, een mix van wijn en citroen. De term stamt uit de bloederige strijd tussen christenen en Joden in de middeleeuwen.
De grootste processie
Je denkt misschien aan Madrid of Sevilla voor de grootste stoet. Fout. In Orihuela (Alicante) vind je op Goede Vrijdag de ‘Procesión General’. Meer dan 8.000 nazarenos met hun bekende puntmutsen lopen mee. Voeg daar 1.200 muzikanten en honderden figuranten als Romeinse soldaten aan toe en je hebt een spektakel van wereldformaat.
Puntmutsen
Die puntmutsen schrikken toeristen soms af omdat ze aan de KKK doen denken. Maar deze ‘capirotes’ zijn al vijfhonderd jaar oud. Boetedoeners dragen ze om hun identiteit te verbergen. Zo weet alleen God wie er achter het masker zit. De traditie stamt uit de tijd van de inquisitie en heeft dus een heel andere lading dan de Amerikaanse variant.
Gratie voor gevangenen
Een heel bijzonder gebruik: gevangenen komen vrij. De overheid en de koning verlenen elk jaar gratie aan een handvol gedetineerden, omdat een broederschap dat vraagt. Het komt door een legende uit 1759. De pest heerste in Málaga en gevangenen ontsnapten om een Jezus-beeld door de stad te dragen. Ze keerden daarna braaf terug naar hun cel en de pest verdween. Sindsdien is deze traditie heilig.
Dodendans in Girona
In Verges dansen mensen op Witte Donderdag als skeletten. Dit is de ‘dansa de la mort’. Op het ritme van trommels bewegen ze zich als bezetenen door het dorp. Vroeger zag je dit in heel West-Europa, maar nu overleeft deze griezelige traditie alleen nog in dit kleine Catalaanse dorpje.
Toen de soldaten van het legioen hun lijflied begonnen te zingen en de menigte muisstil werd, voelde ik de grond letterlijk trillen. Dat doet echt iets met je.
Bruidegom van de dood
Málaga trilt op zijn grondvesten op Witte Donderdag. Het Spaanse Vreemdelingenlegioen meert aan in de haven. De soldaten dragen het beeld van ‘Cristo de la Buena Muerte’ in een strakke ganzenpas door de stad. Terwijl ze marcheren, zingen ze uit volle borst hun lijflied ‘El novio de la Muerte’. De toeschouwers staan vaak met tranen in de ogen te kijken.
De trommelaars van Teruel
In Teruel maken ze herrie om de stilte te doorbreken. Precies om twaalf uur ’s middags op Goede Vrijdag beginnen 20.000 mensen tegelijkertijd te trommelen. Dit heet ‘Romper la hora’. Het oorverdovende geluid stelt de aardbeving voor die plaatsvond toen Jezus stierf. Negen dorpen doen mee en laten de aarde letterlijk beven. Sinds de jaren tachtig trommelen de vrouwen gelukkig ook volop mee.
Español
English
Deutsch
Français
Português
Italiano