In juni 2026 stierven minstens 1.028 mensen in Spanje door de hitte, ruim twee keer zoveel als vorig jaar. Het was bovendien het warmste eerste halfjaar ooit gemeten in het land.

Het Instituto de Salud Carlos III (gezondheidsinstituut Carlos III) maakte de cijfers deze week bekend. Het gaat om schattingen van het bewakingssysteem MoMo, kort voor Monitorización de la Mortalidad (sterftemonitoring), dat dagelijks het aantal overledenen in Spanje vergelijkt met wat historisch gezien verwacht zou worden. Het verschil tussen die twee cijfers rekent het systeem toe aan de hitte.

Vorig jaar telde juni nog 407 hittedoden, destijds al de warmste juni sinds het begin van de metingen. Dit jaar ligt dat aantal meer dan twee keer zo hoog, blijkt uit de cijfers die het Spaanse nieuwsmedium El Debate woensdag publiceerde. Dat past in een patroon dat SpanjeVandaag al langer volgt: begin juni telde het land nog een recordaantal hittedoden in mei, en halverwege de maand kwam er een hittegolf die vooral ouderen extra kwetsbaar maakte.

Waarom was juni zo dodelijk?

De piek lag rond 22 en 23 juni. Die twee dagen waren met een landelijk gemiddelde van ruim 28 graden de warmste junidagen sinds het begin van de metingen in 1950. Alleen al de eerste hittegolf van de zomer, die op dat moment over het land trok, kostte in vier dagen tijd 212 levens, zo becijferde SpanjeVandaag eerder deze maand. Opvallend genoeg lag het zwaartepunt van die golf niet in het gebruikelijk hete zuiden, maar in het centrum en het koelere noorden, waar huizen minder op extreme hitte zijn ingericht.

Heel juni bekeken was het de op één na warmste maand in de meetgeschiedenis van het land; alleen 2025 deed het nog iets warmer. De gemiddelde temperatuur lag 3,2 graden boven normaal.

Wat zegt het over de rest van het jaar?

Volgens de Spaanse weerdienst Aemet (Agencia Estatal de Meteorología) vormden de eerste zes maanden van 2026 samen het warmste halfjaar sinds het begin van de metingen in 1961. De gemiddelde temperatuur lag 1,6 graden boven normaal. Op X liet Aemet weten dat de zeven warmste eerste halfjaren uit de hele reeks stuk voor stuk in het afgelopen decennium vielen. Dat sluit aan bij wat SpanjeVandaag eerder al concludeerde over de lente van dit jaar, die op één na de warmste ooit gemeten lente in Spanje was.

Ter vergelijking: in het hele warme seizoen van 2025, van half mei tot eind september, telde MoMo 3.832 hittedoden. Met ruim duizend slachtoffers in juni alleen al, ligt 2026 op koers om die grens ruim te overschrijden.