Een dagje strand tijdens je vakantie is heerlijk, maar soms kun je schrikken van zeedieren in het water. In Spanje kun je bijvoorbeeld een kwal, pieterman of Portugees oorlogsschip tegenkomen. Het is handig om te weten wat je dan moet doen.
Kwallen (Spaans: medusas) hebben tentakels met netelcellen die bij contact een irriterende stof afgeven. Zelfs onzichtbare fragmenten in het water kunnen al een reactie veroorzaken. Symptomen zijn directe pijn, roodheid, zwelling en jeukende bultjes.
Bij een steek is het raadzaam om direct het water te verlaten, de plek met zeewater te spoelen (nooit met zoet water), zichtbare tentakels voorzichtig te verwijderen met een pincet of een harde kaart, en lokale verkoeling toe te passen met een in een doek gewikkeld ijsblokje gedurende 10-15 minuten. Het gebruik van urine wordt afgeraden, aangezien dit de situatie kan verergeren.
De pieterman (Spaans: pez araña) is een kleine vis die zich in het zand verstopt, vooral in ondiep water. Bij het per ongeluk stappen op deze vis kunnen de giftige stekels in de rugvin een intense, stekende pijn veroorzaken, die zich kan verspreiden naar het been of de arm. Andere symptomen zijn zwelling, roodheid en moeite met bewegen.
De aanbevolen behandeling is het onderdompelen van het getroffen gebied in zo heet mogelijk water (40-45 graden) gedurende minstens 30 minuten, aangezien warmte het gif neutraliseert. Bij aanhoudende pijn kan een pijnstiller worden ingenomen.
Het Portugese oorlogsschip (Spaans: carabela portuguesa) lijkt op een kwal, maar is eigenlijk een kolonie van organismen. Met tentakels die soms meer dan 10 meter lang zijn, kunnen ze ernstige steken veroorzaken. Symptomen zijn intense pijn vergelijkbaar met een brandwond, lineaire huidletsels, misselijkheid, duizeligheid en in zeldzame gevallen ademhalingsproblemen.
Bij een steek is het belangrijk om voorzichtig het water te verlaten, de plek met zeewater te spoelen, geen wrijving toe te passen, tentakels voorzichtig te verwijderen met handschoenen of een harde kaart, en lokale verkoeling toe te passen. Vanwege de ernst van de symptomen wordt medische hulp sterk aanbevolen.
Om het risico op steken te minimaliseren, is het verstandig om vooraf informatie in te winnen over de zeecondities, zoals vlaggen en waarschuwingen voor kwallen. In gebieden waar de pieterman voorkomt, kunnen waterschoenen bescherming bieden. Leer kinderen om geen zeeleven aan te raken, zelfs als het dood lijkt.
