Kefir is uitgegroeid tot een van de snelst groeiende producten in de Spaanse koelkast. Bijna vier op de tien huishoudens hebben de gefermenteerde melkdrank inmiddels standaard in huis.

Het gaat om een lichtzure, dikke drank die lijkt op yoghurt, maar dan met een pittigere smaak en een veel grotere hoeveelheid levende bacteriën en gisten. Vooral gezondheidsbewuste Spanjaarden grijpen ernaar, aangemoedigd door voedingsdeskundigen, supermarktschappen vol nieuwe merken en een groeiende belangstelling voor alles wat met de darmen te maken heeft. De omzet in deze categorie liep in 2025 op tot 145 miljoen euro, een stijging in volume van 71 procent ten opzichte van het jaar ervoor.

Wat kefir precies is, blijft voor veel mensen onduidelijk. Het ontstaat uit de fermentatie van melk met kefirkorrels, kleine klontjes waarin bacteriën en gisten samenleven. Die combinatie, in het Spaans vaak gránulos de kéfir genoemd (kefirkorrels), zet melksuiker om in melkzuur en een klein beetje koolzuur, waardoor de drank zijn kenmerkende bubbels en frisse zuurtje krijgt. De oorsprong ligt in de Kaukasus, waar de drank al eeuwenlang deel uitmaakt van het dagelijkse eten.

Waarom lijkt kefir zo gezond?

Volgens radiozender Cadena SER, die de opmars van kefir onlangs uitlichtte, ligt de verklaring vooral bij de rijkdom aan probiotica. Kefir bevat een veel grotere diversiteit aan micro-organismen dan bijvoorbeeld yoghurt, soms tientallen verschillende bacteriestammen en gisten in één product. Diëtisten wijzen erop dat die diversiteit helpt om de darmflora in balans te houden, wat weer samenhangt met een betere spijsvertering, een sterker immuunsysteem en zelfs met minder ontstekingen in het lichaam. Onderzoek naar de zogeheten microbiota (darmflora) laat zien dat een evenwichtig ecosysteem in de darmen een sleutelrol speelt bij het algehele welzijn, iets wat we ook al zagen bij de opkomst van kombucha als gezonde alternatieve drank.

Waarom drinkt bijna half Spanje het ineens?

De groei komt niet uit het niets. Spanjaarden zoeken al langer naar natuurlijkere, functionelere voeding en een manier om zonder poespas iets voor hun spijsvertering te doen. Kefir past precies in dat plaatje: het is goedkoop, overal verkrijgbaar en makkelijk te combineren met fruit of muesli. Op de vakbeurs Alimentaria kreeg de drank dit jaar een prominente plek binnen de zuivelsector, wat de status van kefir als serieus alternatief voor yoghurt alleen maar versterkte.

Is alle kefir wel even betrouwbaar?

Niet elke fles in het schap houdt wat de naam belooft. Onderzoekers van de Universitat Rovira i Virgili in Tarragona bekeken 170 producten die als kefir werden verkocht en ontdekten dat ongeveer 80 procent op het etiket niet vermeldt of er daadwerkelijk gisten in zitten. Die gisten zijn volgens de internationale definitie van de Codex Alimentarius, opgesteld door de WHO en de FAO, juist onmisbaar om van echte kefir te mogen spreken. Zonder gisten mist het product een deel van de werkzame bestanddelen waar de gezondheidsclaims op steunen. Wie zeker wil zijn van authentieke kefir, doet er dus goed aan het etiket te checken op de aanwezigheid van gisten naast bacteriën.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen in Spanje?

Voor wie in Spanje woont of er regelmatig verblijft, is kefir inmiddels in vrijwel elke supermercado te vinden, vaak goedkoper dan vergelijkbare producten in Nederland of België. Het past bovendien goed bij het mediterrane dieet, dat mede verantwoordelijk wordt gehouden voor de opvallend hoge levensverwachting in Spanje. Wie de drank liever zelf maakt, kan de korrels via gezondheidswinkels of online bestellen, net zoals dat ook gebeurt bij het maken van huisgemaakte kruidenthee tegen spijsverteringsklachten. Voor de liefhebbers van andere lokale gezondheidsproducten is ook de Spaanse granaatappel een aanrader, met net als kefir een reputatie die inmiddels wetenschappelijk begint te worden onderbouwd.

Wie voortaan door het zuivelschap loopt, ziet de rij kefirflessen dus niet voor niets steeds langer worden.