Mercadona bevestigt dat de meloenen in de schappen dit jaar opnieuw grotendeels uit Spanje komen. Het bericht duikt ieder seizoen weer op, en dat is geen toeval: de herkomst van fruit raakt in Spanje een gevoelige snaar.

De Valenciaanse supermarktketen liet deze zomer weten dat het overgrote deel van de meloenen in de winkels afkomstig is van Spaanse telers uit onder meer Andalusië, Murcia, de Valencia-regio, Castilla-La Mancha en Madrid. De populairste variëteit blijft de piel de sapo (paddenhuid-meloen), genoemd naar de bobbelige, groene schil. Mercadona werkt daarvoor met een vaste groep lokale leveranciers, verspreid over de belangrijkste landbouwregio’s van het land.

Dat zo’n mededeling nieuws wordt, komt niet uit de lucht vallen. De Spaanse krant ABC meldde begin augustus dat Mercadona de herkomst van zijn meloenen dit seizoen bevestigde, iets wat het bedrijf inmiddels vrijwel elk jaar doet. Zodra de temperaturen stijgen, begint in Spanje namelijk hetzelfde ritueel: consumenten vragen zich massaal af of hun meloen echt van Spaanse bodem komt, of stiekem is ingevlogen uit Marokko of Senegal.

Waarom is de herkomst van meloenen zo’n gevoelig thema?

De discussie draait om meer dan alleen nieuwsgierigheid. Spaanse boerenorganisaties zoals de COAG (Coordinadora de Organizaciones de Agricultores y Ganaderos) klagen al jaren over oneerlijke concurrentie van geïmporteerd fruit dat in de winkel als Spaans wordt verkocht zodra het wordt doorgesneden en verpakt. Etiketten met het land van herkomst verdwijnen dan simpelweg. Voor Spaanse telers, die kampen met hoge productiekosten, droogte en stijgende prijzen voor meststoffen en brandstof, voelt dat als een directe bedreiging van hun broodwinning.

Er speelt ook een recentere angst mee. In 2022 en 2023 ontstonden er tekorten aan meloenen en watermeloenen door aanhoudende droogte en een tegenvallende oogst, waardoor supermarktketens massaal fruit uit Marokko begonnen te importeren. Dat zorgde destijds voor een storm aan kritiek, omdat klanten het gevoel kregen dat de vertrouwde zomervrucht plots buitenlands was geworden. Sindsdien is origen español (Spaanse herkomst) een verkoopargument geworden waarmee ketens hun klanten geruststellen, en waarmee ze zich onderscheiden van concurrenten.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen in Spanje?

Voor wie in Spanje woont of er de zomer doorbrengt, is dit vooral relevant bij de dagelijkse boodschappen. Wie bij de Mercadona een meloen in het karretje legt, kan er dit seizoen dus vrij zeker van zijn dat die van relatief dichtbij komt. Dat is niet alleen een kwestie van principe, het scheelt vaak ook in versheid en smaak, omdat lokaal fruit minder lang onderweg is geweest. Wie de prijzen wil vergelijken, doet er goed aan te kijken naar recent onderzoek over de goedkoopste supermarkten van Spanje, want ook groente en fruit worden per keten flink anders geprijsd.

Hoe herken je een goede Spaanse meloen?

Een rijpe piel de sapo voelt zwaar aan voor zijn formaat en heeft een lichtgele plek waar hij op de grond heeft gerust. De geur bij de steel mag licht zoet zijn, maar niet overweldigend, dat wijst vaak op overrijpheid. Wie liever ander seizoensfruit met een aantoonbare Spaanse herkomst zoekt, kan ook terecht bij typisch Spaans superfruit zoals de chirimoya uit de Costa Tropical, dat eveneens jaarlijks pronkt met zijn beschermde oorsprongsbenaming.

Bij een glas rode wijn uit de Mercadona erbij is de meloen sowieso op zijn plek, of hij nu als voorgerecht met jamón wordt geserveerd of gewoon in partjes op het terras verdwijnt.