Spanje telt een recordaantal van 159.785 onvervulde vacatures, terwijl tegelijk meer dan 4,25 miljoen mensen op zoek zijn naar werk. Nooit eerder liep de kloof tussen vraag en aanbod op de Spaanse arbeidsmarkt zo hoog op.

De cijfers komen van het Instituto Nacional de Estadística (Spaans statistiekbureau) en het Spaanse ministerie van Werk, over het eerste kwartaal van 2026. Ze laten een vreemde tegenstelling zien: bedrijven vinden geen personeel, terwijl het aantal werkzoekenden in juli met 4.250.799 het hoogste niveau in een zomermaand sinds 2008 bereikte. Daarvan staan 2.311.499 mensen officieel geregistreerd als werkloos.

Spanje is daarmee het enige Europese land waar een relatief hoge werkloosheid samengaat met een recordaantal vacatures dat leeg blijft. Dat meldt het Spaanse nieuwsmedium Qué!, dat het fenomeen deze week onder de loep nam. Onder de streep blijkt het probleem niet zozeer een tekort aan mensen, maar een mismatch tussen wat bedrijven zoeken en wat werkzoekenden te bieden hebben.

Waarom vinden bedrijven geen personeel ondanks miljoenen werkzoekenden?

De belangrijkste verklaring is een gebrek aan de juiste vaardigheden. Bedrijven zoeken logistiek medewerkers, programmeurs, obers en chauffeurs, maar die profielen komen zelden overeen met de achtergrond van de meeste werklozen. Vergrijzing en leegloop in bepaalde regio’s maken het probleem groter, juist op plekken waar de vraag naar personeel het hardst groeit.

Daar komt bij dat veel banen simpelweg niet aantrekkelijk genoeg zijn. Lage salarissen, lange werkdagen en weinig flexibiliteit schrikken kandidaten af. Wie kan wachten op een betere kans, doet dat liever dan een baan aannemen die financieel amper iets oplevert.

Er speelt ook een institutioneel probleem mee. Het Spaanse arbeidsbureau SEPE (nationale dienst voor arbeidsbemiddeling) bemiddelt nog maar bij 3 procent van alle plaatsingen. Francisco Aranda, voorzitter van werkgeversorganisatie UNO, noemt het actieve arbeidsmarktbeleid mislukt: het houdt werklozen volgens hem juist vast in hun uitkeringspositie, terwijl bemiddeling en omscholing niet van de grond komen. Bedrijven sturen hun vacatures dan ook steeds minder naar het SEPE en vertrouwen liever op mond-tot-mondreclame en particuliere vacaturesites. Eerder bleek al dat bijna de helft van de Spaanse bedrijven geen geschikt personeel kan vinden, met de bouw, horeca en landbouw als grootste kneuzen.

In welke sectoren zitten de meeste kansen?

Liefst 86,6 procent van alle onvervulde vacatures zit in de dienstensector. Horeca, logistiek, klantenservice en transport hebben de meeste gaten. Woon je in een grote stad of ben je bereid te reizen, dan liggen de kansen voor het oprapen. Zoek je juist in een ontvolkt gebied, dan is telewerken of een sector met lokale vraag vaak de betere gok.

Dat sluit aan bij wat SpanjeVandaag eerder al signaleerde: voor beroepen als ober, metselaar en verpleegkundige zijn in Spanje nauwelijks nog werknemers te vinden. Ook deze zomer trok de horeca weer massaal aan de bel: de sector opende zelfs een eigen vacaturesite om 50.000 zomerkrachten te werven, goed voor zo’n 115.000 nieuwe contracten.

Helpt omscholing echt?

Gratis omscholingstrajecten, vaak gefinancierd met Europese fondsen en toegankelijk via het SEPE of de Fundación Estatal para la Formación en el Empleo (staatsstichting voor beroepsopleiding), bieden een kortere weg naar deze hardnekkige vacatures. Cursussen digitale vaardigheden, klantcontact of talen kunnen binnen een paar maanden al verschil maken.

Ook particuliere uitzendbureaus en ETT’s (empresas de trabajo temporal, uitzendbureaus) spelen een steeds grotere rol bij het bij elkaar brengen van werkgevers en kandidaten. Inschrijven bij hun databases en een actueel profiel op professionele netwerken bijhouden, levert vaak meer op dan alleen via de publieke kanalen zoeken.

Wat merken Nederlanders en Belgen hiervan?

Voor wie in Spanje woont of overweegt er te gaan werken, is dit meer dan een statistiek. De krapte in horeca en dienstverlening betekent kansen voor wie Spaans spreekt en flexibel is, zeker in de kuststreken waar de vraag naar seizoenspersoneel torenhoog blijft. Tegelijk blijft de arbeidsmarkt breder gezien opvallend sterk: onlangs nog klopte Spanje een eigen banenrecord met 22,7 miljoen werkenden, waarbij de werkloosheid voor het eerst sinds 2008 onder de 10 procent zakte.

Volgens economen speelt immigratie daarin een structurele rol. Onderzoek van onder meer de Banco de España (Spaanse Centrale Bank) laat zien dat migratie fors bijdraagt aan de Spaanse economische groei, juist doordat buitenlandse werknemers vacatures vullen die Spanjaarden links laten liggen.

Flexibel zijn loont, maar niet tegen elke prijs. Een slecht betaalde baan aannemen uit wanhoop levert zelden een opstap op naar iets beters. Wie kan kiezen voor gerichte scholing of onderhandelt over betere voorwaarden, staat er op de langere termijn meestal beter voor dan wie zich vastklemt aan het eerste het beste aanbod.