Juridisch gevaar dreigt voor kustbebouwing langs de kust van Valencia

Het beschermingsplan PATIVEL voor de kust van de regio Valencia staat opnieuw volop ter discussie. Door politieke keuzes dreigt een juridische boemerang die grote gevolgen kan hebben voor gemeenten zoals Calpe en andere plaatsen langs de Costa Valenciana.

PATIVEL werd in 2018 ingevoerd om de Valenciaanse kust beter te beschermen tegen overbebouwing. Het plan zorgde ervoor dat ongeveer 7.500 hectare kustgrond, die eerder bestemd was voor bouwprojecten, alsnog werd beschermd. Ook werd vastgelegd dat er binnen 500 meter van de kust vrijwel niet meer gebouwd mocht worden. Daarmee moest schade aan natuur, landschap en biodiversiteit worden voorkomen.

Sinds de komst van een nieuw regionaal bestuur is het beleid echter veranderd. De conservatieve regionale regering wil PATIVEL vervangen door een nieuwe kustwet. In deze wet zou bouwen al op ongeveer 200 meter van de kust weer mogelijk worden, zolang projecten volgens de overheid ‘duurzaam’ zijn. Dat klinkt aantrekkelijk voor gemeenten en projectontwikkelaars, maar volgens experts schuilt hier een groot risico.

Milieujuristen en organisaties waarschuwen dat deze koers strijdig kan zijn met bestaande wetgeving. Zodra een gebied officieel beschermd is, mag die bescherming niet zomaar worden afgezwakt. Dit heet het principe van milieuregressie. Als de nieuwe regels dat principe schenden, bestaat de kans dat rechters de wet later vernietigen.

Dat zou grote gevolgen hebben. Gemeenten zoals Calpe, die dan al bouwvergunningen hebben verleend, kunnen in de problemen komen. Vergunningen kunnen ongeldig worden verklaard en in het uiterste geval zouden gebouwen zelfs weer afgebroken moeten worden. De financiële schade kan daarbij oplopen tot miljoenen euro’s.

Milieuorganisaties wijzen er ook op dat de kust steeds kwetsbaarder wordt door klimaatverandering. Stijgende zeespiegel, kusterosie en extreme weersomstandigheden maken bouwen dicht bij zee extra risicovol. Volgens hen wordt dit in de nieuwe plannen onvoldoende meegenomen.

De discussie rond PATIVEL laat zien hoe lastig de balans is tussen economische belangen en natuurbescherming. Wat nu wordt gepresenteerd als versoepeling voor groei en toerisme, kan later uitlopen op jarenlange rechtszaken en hoge kosten voor burgers en overheden.