Spanje telde in juni minstens 1.028 hittedoden, meer dan het dubbele van vorig jaar. Ook Duitsland, Frankrijk en België noteerden duizenden extra sterfgevallen door de aanhoudende hitte.

De hittegolf die eind juni over West-Europa trok, geldt inmiddels als een van de zwaarste ooit gemeten. Duitsland, Frankrijk, België, Nederland en Spanje zagen de sterftecijfers in de tweede helft van juni fors oplopen, vooral onder ouderen. De oorzaak lag bij een langdurige hittekoepel die het continent trof, met records in meerdere landen tegelijk.

Volgens het Europese klimaatobservatorium Copernicus was juni de warmste ooit gemeten in West-Europa. De gevolgen voor de volksgezondheid werden pas de weken erna echt zichtbaar, toen nationale instituten hun sterftecijfers publiceerden.

Hoeveel hittedoden telde Spanje?

Het Instituto de Salud Carlos III (gezondheidsinstituut Carlos III) becijferde minstens 1.028 hittedoden in juni, meer dan het dubbele van de 407 in juni vorig jaar. Volgens het Spaanse platform Ecoavant gold dit als de zwaarste hittegolf die Europa ooit trof, met meer dan 4.000 extra doden in Frankrijk, België, Spanje en Nederland samen. SpanjeVandaag becijferde eerder al dat juni daarmee de op één na warmste maand ooit werd in Spanje.

De piek lag rond 22 en 23 juni, toen alleen al de eerste hittegolf van het seizoen 212 levens kostte in vier dagen tijd. Opvallend: niet het hete zuiden, maar het koelere centrum en noorden van het land leden het zwaarst, omdat woningen daar minder op extreme hitte zijn ingericht. Onderzoek toont bovendien dat de hittesterfte onder Spaanse 65-plussers de afgelopen decennia met 85 procent steeg. In de eerste dagen van juli daalde het aantal juist weer, met 153 hittedoden tussen 1 en 4 juli, bijna 60 procent minder dan in dezelfde periode vorig jaar.

Hoe zwaar werd Duitsland getroffen?

Duitsland kwam er nog slechter vanaf. Het Robert Koch Institute meldde meer dan 5.120 hittegerelateerde sterfgevallen sinds het begin van het jaar, met de meeste slachtoffers boven de 75 jaar. Tussen 22 en 28 juni liep de oversterfte in het land op tot ongeveer 6.800 gevallen, meer dan in alle zomermaanden van 2022 tot en met 2025 bij elkaar.

Wat gebeurde er in Frankrijk, België en Nederland?

Frankrijk registreerde ruim 2.000 extra doden. Op 24 juni werd in de gemeente Palluau met 43,8 graden de hoogste temperatuur ooit gemeten in het land. De meeste slachtoffers waren ouder dan 65, al zag men ook een opvallende toename in de groep van 45 tot 64 jaar.

België telde 1.222 sterfgevallen boven het normale niveau tussen 18 en 29 juni, een stijging van 39 procent die de overheid “ongekend” noemde. Bijna de helft van de slachtoffers, 530 mensen, was 85 jaar of ouder. In Nederland kwamen ongeveer 480 mensen extra om het leven tussen 22 en 28 juni, vooral in het zuiden en oosten van het land.

Wat betekent dit voor wie in Spanje woont of verblijft?

Voor de veel Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen of er de zomer doorbrengen, tonen de cijfers vooral hoe groot het verschil is tussen een Spaanse en een Nederlandse hittegolf: waar het KNMI met vaste grenswaarden werkt, hanteert de AEMET een regionale norm die al bij 35 graden ernstig gevaar aangeeft. Wie dacht dat de ergste hitte voorbij was, moet nog even geduld hebben: begin juli bleven vijftien Spaanse regio’s onder code oranje of geel staan, met pieken tot 44 graden aan de Valenciaanse kust.