Vanaf 17.00 uur woensdag 15 juli worden zware onweersbuien verwacht in het zuidoosten van Spanje, met rukwinden tot 100 kilometer per uur en hagel. Het noodweer volgt op dagen van extreme hitte in de regio. Wordt het net zo stormachtig als in Noord-Duitsland?

De Spaanse weerdienst AEMET (Agencia Estatal de Meteorología) waarschuwt voor gevaarlijke buien tussen de regio Murcia, Albacete en Valencia, ook wel reventones genoemd. Ook het zuidoosten van Cuenca, het zuiden van Castellón en het binnenland van Alicante kunnen worden geraakt. De buien trekken van zuidwest naar noordoost en bereiken mogelijk zelfs de Costa Blanca.

Het weer slaat om na dagen met loeihitte. Dinsdag golden nog rode waarschuwingen voor temperaturen boven de 42 graden in de Ribera del Ebro en het prelitoral van Valencia, met tropische nachten die amper afkoeling brengen. Die opgehoopte warmte werkt nu als brandstof voor de buien die vanmiddag ontstaan.

Wat is een reventón?

Een reventón, in het Engels een downburst, ontstaat wanneer een hevige neerwaartse luchtstroom de grond raakt en zich in alle richtingen uitspreidt. Het resultaat is een felle rukwind die zich razendsnel over een breed gebied verspreidt. De hevigste reventones halen windstoten van meer dan 120 kilometer per uur en veroorzaken schade die op die van een tornado lijkt. Volgens het Spaanse weermedium Meteored wijzen de hoge-resolutiemodellen op rukwinden tot 90 à 100 kilometer per uur bij de buien van vanavond, genoeg om flinke materiële schade aan te richten.

Waar dreigt vanavond het meeste gevaar?

AEMET heeft gele waarschuwingen afgegeven voor de provincie Valencia, de Mancha albaceteña, Hellín-Almansa, het Altiplano van Jumilla-Yecla en het noordwesten van de regio Murcia. Het risico op reventones ligt vooral in het binnenland, met een uitloper richting het prelitoral van Valencia. Grote hoeveelheden regen worden niet verwacht, wel modderregen door aanwezige Saharastof in de lucht. Kleine kans op hagelstenen van meer dan twee centimeter in het oostelijke binnenland, en aanzienlijke blikseminslag in een gebied waar het brandgevaar toch al extreem hoog staat.

Dit patroon van hete dagen die abrupt omslaan in fel onweer is dit seizoen al vaker voorgekomen. Eind juni trof zwaar onweer met hagelstenen ter grootte van knikkers al de regio rond Zaragoza en Navarra, eveneens na een hittegolf.

Hoe past dit in het Europese weerbeeld?

Spanje is niet het enige land dat deze zomer worstelt met extreme weersomslagen. In Noord-Duitsland zorgde noodweer deze week voor overstroomde straten en flinke schade aan huizen en auto’s. Rukwinden en hagelstenen ter grootte van tennisballen troffen meerdere deelstaten. Hulpdiensten kregen honderden meldingen binnen en de Duitse weerdienst houdt rekening met nieuwe buien. Het beeld past bij een zomer waarin heel West-Europa van hittepiek naar hittepiek schuift, met duizenden hittedoden in juni alleen al en telkens korte, felle onweersuitbarstingen als tegenreactie.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen in Spanje?

Wie deze week door het zuidoosten van Spanje reist, doet er goed aan de route voor vanavond te vermijden of vroeg op pad te gaan. Een reventón kan binnen enkele minuten omvallende terrasmeubels, losse dakpannen en beschadigde auto’s veroorzaken, vooral als de wagen niet onder een afdak staat. Voor wie een tweede woning in de regio heeft, is het verstandig loshangende objecten op balkon of terras tijdig vast te zetten.

Het verschil met code oranje of rood bij hitte is dat onweer om alertheid op het moment zelf vraagt, niet om vooraf geplande maatregelen zoals bij de hittecodes van AEMET. Bij wateroverlast, blikseminslag of schade door hagel geldt hetzelfde advies als altijd: bel bij gevaar het Spaanse noodnummer 112 en houd de regionale waarschuwingen in de gaten, want een ES-Alert kan zonder aankondiging op de telefoon binnenkomen.

De onweerskernen die zich vanavond vormen, kunnen volgens de meteorologen de komende dagen opnieuw opduiken in dezelfde regio’s van het Spaanse binnenland.