Het kabinet geeft naar verwachting vandaag opnieuw groen licht aan de nieuwe tabakswet, die roken op terrassen, bushokjes en festivals moet verbieden. De wet is daarmee nog geen realiteit: eerst moet het Congres akkoord gaan en de tekst in het Staatsblad verschijnen.

De Spaanse Ministerraad, geleid door minister van Volksgezondheid Mónica García, behandelt dinsdag 21 juli voor de tweede keer het wetsvoorstel tegen tabaksgebruik. Na deze zogeheten segunda vuelta (tweede stemronde) stuurt het kabinet de tekst door naar het Congres van Afgevaardigden, waar de eigenlijke parlementaire behandeling begint. Waarom nu? Sanidad wil de wet nog voor het einde van deze regeerperiode door het parlement loodsen, en die periode staat onder druk door de wankele politieke steun van de regering.

Het wetsvoorstel is niet nieuw. Al in september 2025 kreeg een eerste versie groen licht in de Ministerraad, waarna belangenorganisaties, de horecasector en gezondheidsinstanties input mochten leveren. Die aanpassingen zijn nu verwerkt in de tekst die vandaag voorligt. Het nieuwsmedium 20minutos meldt dat de wet ook een expliciet rookverbod voor minderjarigen invoert, iets wat de huidige regels niet kennen. Tot nu toe verbood de wet alleen de verkoop van tabak aan jongeren, niet het gebruik ervan.

Wat verandert er precies als de wet ooit ingaat?

De nieuwe regels breiden de rookvrije zones flink uit. Naast horecaterrassen, overdekt of niet, gaat het verbod ook gelden op marquesinas (bushokjes), zwembaden, sportaccommodaties, speeltuinen, schoolpleinen en universiteitscampussen. Rond ziekenhuizen, scholen, sportfaciliteiten en speeltuinen komt bovendien een straal van vijftien meter waarbinnen niemand mag roken. Ook werkvoertuigen worden rookvrije zones. E-sigaretten en vapes krijgen dezelfde status als gewone sigaretten, inclusief een verbod op reclame en sponsoring in de horeca en op sociale media.

Voor overtreders wachten stevige boetes: lichte overtredingen, zoals roken op een verboden plek, kosten de consument tussen de 100 en 600 euro. Horecaondernemers die de regels niet handhaven of geen bordjes ophangen, riskeren boetes tot 10.000 euro, en in ernstige gevallen loopt dat op tot 600.000 euro.

Hoe reageert de horecasector?

Niet enthousiast. Brancheorganisaties als Hostelería de España, samen met Catalaanse verenigingen zoals Pimec en het Gremio de Restauración de Barcelona, verdedigen wat zij noemen de vrijheid om op een terras te roken. De nachthorecasector spreekt van een rookgordijn dat vooral kleine ondernemers in de horeca en het nachtleven zou raken.

Betekent dit dat je vanaf morgen niet meer mag roken op je terras?

Nee. Zolang het Congres de wet niet heeft goedgekeurd en de tekst niet in het Boletín Oficial del Estado (BOE, het Spaanse Staatsblad) is gepubliceerd, blijft de huidige situatie gewoon van kracht. Rokers steken op Spaanse terrassen nog altijd vaker een sigaret op dan in Nederland of België, en dat blijft zo tot het parlement zijn werk heeft gedaan. Gezien de complexe politieke rekensom in het Congres is allerminst zeker hoe lang die procedure gaat duren.

Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen of er regelmatig komen, is dit een dossier om te blijven volgen. Een verbod op terrassen zou het straatbeeld drastisch veranderen, al wankelt de dalende trend in het rookgedrag zelf inmiddels ook door de opmars van vapes onder jongeren. Wie een eigen terras of balkon heeft, hoeft zich overigens geen zorgen te maken: roken op je eigen terras blijft sowieso toegestaan, los van deze landelijke wet. Verhuurders kunnen dat privaat wel via het huurcontract regelen, zoals eerder al bleek uit de regels rond roken in huurwoningen.

Het debat over roken in Spanje sleept al twintig jaar en meerdere aanscherpingen voort, en met de huidige politieke onzekerheid is het einde van dat verhaal nog niet in zicht.