Het is in Spanje, Frankrijk en België verboden om tijdens een hittegolf in een auto met draaiende airconditioning te verblijven, hetgeen kan resulteren in een boete. In Nederland is dit toegestaan, echter met beperkingen volgens artikel 57 van de RVV. Raadpleeg verder de specifieke regelgeving per land met betrekking tot benzinevoertuigen en elektrische voertuigen.

Tijdens de aanhoudende hitte zoeken steeds meer mensen verkoeling in hun auto. Wie thuis geen airco heeft, stapt ’s avonds in, zet de motor aan en laat de aire acondicionado (airconditioning) draaien om de nacht door te komen. Het tafereel speelt zich af in heel Europa, van Andalusische dorpen tot Franse campings en Belgische woonwijken. De reden is overal dezelfde: de woning koelt niet af en de auto belooft een paar uur leefbare lucht.

Toch hangt aan die gewoonte een prijskaartje, en niet alleen aan de pomp. In vrijwel elk Europees land bestaan regels tegen het onnodig laten draaien van een stilstaande motor. Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen, op doorreis zijn of op een Franse camping staan, scheelt kennis van die regels al snel honderd euro of meer. De handhaving wordt strenger nu de zomers heter worden en de eerste echte hittegolf van het seizoen het land al wekenlang in zijn greep houdt.

Mag je in Spanje slapen in de auto met de airco aan?

Slapen in de auto is in Spanje op zich toegestaan, zolang het voertuig netjes geparkeerd staat en niets buiten de carrosserie uitsteekt. Zodra je bij een kampeerauto een luifel uitklapt of een stoel naast de auto zet, verandert pernoctar (overnachten) in acampada (kamperen), en dat levert een boete op vanaf 150 euro, plus 40 euro per vierkante meter die je buiten het voertuig inneemt. Een normale auto heeft geen uitstekende delen, maar ook daar gelden dezelfde regels.

De motor laten draaien is het echte probleem. Het Spaanse nieuwsmedium El Español wees er onlangs op dat de verkeersdienst Dirección General de Tráfico (DGT, het verkeersbureau) en de gemeenten streng optreden. Artikel 10.2 van het Reglamento General de Circulación (het verkeersreglement) bepaalt dat de motor uit moet zodra de auto stilstaat zonder direct weer weg te rijden. Wie de airco draaiend houdt om af te koelen, begaat een lichte overtreding die tot 100 euro kost, zonder puntenverlies. In steden als Madrid en Barcelona gelden strengere gemeentelijke verordeningen. Elektrische auto’s met het CERO-label vallen buiten de regel, net als hulpdiensten. Wie tijdens de eerste officiële hittegolf van de zomer verkoeling zoekt, kan beter terecht in de refugios climáticos (gekoelde opvangplekken) die veel gemeenten openen, zoals beschreven in ons artikel over de 42 graden op 22 juni.

En het gevaar van koolmonoxide?

Los van de boete schuilt er een levensgevaar in slapen met draaiende motor. Bij een klein lek in het uitlaatsysteem hoopt koolmonoxide zich op in het interieur. Dat gas is kleur- en reukloos en kan dodelijk zijn. De Spaanse autoriteiten raden daarom aan om altijd de motor uit te zetten en de Spaanse trucs tegen de hitte te gebruiken: rolluiken dicht overdag, ramen open in de koele nacht en een ventilator op je voeten.

Wat geldt er in Frankrijk voor mensen op doorreis?

Voor Nederlanders en Belgen die door Frankrijk rijden, is dit belangrijk. Een arrêté (besluit) uit 1963, vastgelegd in artikel R318-1 van de code de la route (het verkeersreglement), verbiedt het laten draaien van een geparkeerde motor zonder noodzaak. De boete valt in klasse 4 en begint bij 90 euro. Slapen in de auto zelf is wel toegestaan, mits je op een legale plek staat, de motor uit is en je niets buiten de auto plaatst. Doe je dat wel, dan spreekt men van camping sauvage (wildkamperen), met boetes tot 1.500 euro en bij herhaling zelfs 3.750 euro. Sommige gemeenten verbieden overnachten met een eigen arrêté municipal (gemeentelijk besluit), dus campinggangers checken beter de lokale borden.

Hoe streng zijn België en Nederland?

In België verbiedt artikel 8 van de wegcode het stationair draaien. In Vlaanderen geldt het als verkeersovertreding van de eerste graad, met een boete van rond de 58 tot 68 euro. In Wallonië wordt het als milieudelict gezien, wat de boete opdrijft naar zo’n 130 euro. Op je eigen oprit blijf je buiten schot, op de openbare weg niet.

Nederland kent als enige van de vier geen specifiek verbod op stationair draaien. Toch ben je niet vrij. Artikel 57 van het RVV 1990 verbiedt onnodige hinder en geluid, en handhavers kunnen langdurig stationair draaien daaronder scharen. De boete voor onnodig geluid met een motorvoertuig loopt op tot 490 euro. Gemeenten hebben daarnaast de mogelijkheid om lokaal aandacht te besteden aan overlast en luchtkwaliteit, maar dit dient te worden onderscheiden van een specifiek nationaal verbod op stationair draaien.

De verschillen tussen de landen lopen parallel met de uiteenlopende definities van een hittegolf, die we uitlegden in ons stuk over de verschillen tussen Spanje, Nederland en België.

Mag het wel met een elektrische auto?

Hier zit het grote verschil. De boetes in Spanje, Frankrijk en België draaien allemaal om een draaiende verbrandingsmotor die uitstoot en geluid produceert. Een volledig elektrische auto doet geen van beide terwijl hij stilstaat. In Spanje vallen voertuigen met het blauwe CERO-label (volledig elektrisch en stekkerhybrides met meer dan 40 kilometer elektrisch bereik) daarom buiten de regel: ze koelen het interieur elektrisch af zonder dat er een motor hoeft te lopen. Ook de strengere verordeningen van Madrid en Barcelona maken die uitzondering. In Frankrijk, België en Nederland werkt het net zo, want de wetten spreken letterlijk over een draaiende motor.

Eén ding blijft staan: de regels rond pernoctar en kamperen gelden onverkort, ook voor een EV. Je mag dus afkoelen en zelfs slapen met de klimaatregeling aan, zolang je netjes geparkeerd staat en niets buiten de auto zet. Het koolmonoxidegevaar verdwijnt volledig, maar de accu loopt wel leeg, en bij meer dan 35 graden blijft oververhitting een risico zodra de koeling stopt.

Met het kwik dat steeds vaker richting de 40 graden kruipt, bereiden Spaanse gemeenten extra openingsuren van hun gekoelde opvangplekken voor, terwijl steeds meer regio’s nadenken over verplichte airco in sociale huurwoningen. Wie meer wil weten over de regels rond hitte, leest ook hoe ver werkgevers mogen gaan in ons artikel over werken bij extreme temperaturen.