Baño San Silvestre: een frisse oudejaarstraditie aan de Spaanse kust

Op 31 december duiken in veel Spaanse kustplaatsen honderden tot soms duizenden mensen de zee in voor de Baño San Silvestre. Deze opvallende traditie vindt plaats op oudejaarsdag en is een feestelijke, soms hilarische manier om het jaar af te sluiten. Jong en oud verzamelen zich op het strand, vaak verkleed, om samen het koude zeewater te trotseren en symbolisch schoon het nieuwe jaar in te gaan.

De Baño San Silvestre is vernoemd naar San Silvestre, de heilige wiens naamdag samenvalt met 31 december. In Spanje is die dag sowieso al bijzonder, want naast de bekende druiventraditie om middernacht hoort ook deze frisse duik voor veel mensen bij de jaarwisseling.

Bij de Baño San Silvestre lopen of rennen deelnemers rond het middaguur of in de vroege namiddag de zee in. Soms blijven ze slechts enkele seconden in het water, anderen zwemmen een stukje. Het gaat niet om sportieve prestaties, maar om plezier, saamhorigheid en symboliek. Veel deelnemers dragen kerstmutsen, badpakken met kerstmotieven of zelfs volledige kostuums.

In kustplaatsen met een mild winterklimaat ligt de zeetemperatuur vaak tussen de veertien en achttien graden. Dat is fris, maar voor veel mensen goed te doen, zeker in vergelijking met Noord-Europa.

In Nederland en België kennen we een vergelijkbare traditie: de nieuwjaarsduik, meestal op 1 januari. Die wordt vaak georganiseerd door zwemverenigingen of lokale clubs en trekt grote aantallen deelnemers, bijvoorbeeld in Scheveningen of Oostende. Het grote verschil is het moment en het klimaat.

Waar de nieuwjaarsduik in Nederland en België plaatsvindt op nieuwjaarsdag en vaak bij temperaturen rond of onder het vriespunt, gebeurt de Baño San Silvestre in Spanje al op oudejaarsdag en onder veel aangenamere omstandigheden. Ook is de Spaanse versie doorgaans informeler en meer verbonden met lokale feesten en muziek.

Bekende plekken in Spanje

Costa Brava
Langs de Costa Brava, onder meer in plaatsen als Lloret de Mar en Blanes, is de Baño San Silvestre uitgegroeid tot een vaste traditie. Zowel locals als toeristen doen mee, vaak gevolgd door warme chocolademelk of een glas cava op het strand.

Barcelona
In Barcelona vindt de duik meestal plaats bij stranden zoals Barceloneta. De stad combineert de Baño San Silvestre vaak met muziek, sportieve activiteiten en een echte feeststemming.

Costa Blanca
Aan de Costa Blanca, met plaatsen als Benidorm, Torrevieja en Jávea, is de oudejaarsduik bijzonder populair bij buitenlandse inwoners. Door het zachte winterweer doen hier veel Nederlanders en Belgen mee.

Costa de Almería
In Almería blijft het iets rustiger, maar stranden zoals die van Roquetas de Mar trekken elk jaar een groeiende groep deelnemers. De duik wordt hier vaak gecombineerd met lokale festiviteiten.

Costa del Sol
In Málaga, Marbella en Fuengirola is de Baño San Silvestre een echte publieksmagneet. Door de vaak zonnige omstandigheden lijkt het soms meer op een zomerse stranddag dan op een winterevenement.

Costa de la Luz
Langs de Atlantische kust, bijvoorbeeld in Cádiz en Tarifa, is de zee kouder en ruiger. Juist dat maakt de Baño San Silvestre hier extra spectaculair en populair bij waaghalzen.

Canarische Eilanden
Op de Canarische Eilanden is de Baño San Silvestre bijna vanzelfsprekend. Met watertemperaturen rond de twintig graden voelt de duik hier eerder verfrissend dan koud. Vooral op Tenerife en Gran Canaria is de opkomst groot.

Balearen
Op Mallorca, Ibiza en Menorca is de oudejaarsduik inmiddels een vaste traditie, vaak met een mix van locals en internationale bewoners. De sfeer is ontspannen en feestelijk.