David Sánchez, de broer van premier Pedro Sánchez, is veroordeeld tot negen jaar inhabilitación (ontzegging van openbaar ambt) wegens machtsmisbruik bij zijn baan in Badajoz. Een gevangenisstraf blijft uit.

De rechtbank in Badajoz sprak dinsdag het vonnis uit in de langlopende zaak rond de aanstelling van David Sánchez bij de Diputación (provinciebestuur) van Badajoz. Rechter José Antonio Patrocinio oordeelde dat de broer van de premier zich schuldig maakte aan prevaricación administrativa (machtsmisbruik door een ambtenaar), als medepleger door noodzakelijke samenwerking. Zijn straf: negen jaar uitsluiting van openbare functies en van het actief kiesrecht.

Ook Miguel Ángel Gallardo, voormalig PSOE-voorzitter in Extremadura en ex-voorzitter van de Diputación, kreeg klappen. Hij werd veroordeeld voor twee delicten van prevaricación, goed voor achttien jaar uitsluiting bij elkaar. Van het zwaardere verwijt, handel in invloed, sprak de rechtbank beiden vrij. Volgens het vonnis kon niet worden vastgesteld dat iemand daadwerkelijk druk uitoefende op de beslissers.

Wat ging er mis bij de aanstelling van David Sánchez?

De rechtbank stelt dat de functie die David Sánchez in 2017 kreeg, met arbeidsvoorwaarden die pasten bij hoger management, kunstmatig en zonder echte inhoud werd gecreëerd. De toewijzing negeerde de gebruikelijke criteria van verdienste, geschiktheid en openbaarheid. Sánchez was aangenomen als coördinator van de conservatoria in de provincie, maar kwam volgens de rechters amper op kantoor. In plaats daarvan richtte hij zich op zijn eigen project Ópera Joven, dat uiteindelijk het grootste deel van zijn tijd en van publieke middelen opslokte.

De functie werd later omgedoopt tot “hoofd van het bureau podiumkunsten”, zonder dat er nieuwe, concrete taken werden vastgelegd. Volgens de rechtbank was dit op maat gemaakt om Sánchez’ feitelijke werkzaamheden alsnog legaal te maken. In 2023 werd er nog een extra, volgens de rechters “onnodige” functie gecreëerd, dit keer voor Luis María Carrero Pérez, een vriend en medewerker van Sánchez, die met een gedeeld kantoor en vage taken deel ging uitmaken van het team.

Het nieuwsmedium Infobae meldde dat het Openbaar Ministerie in deze zaak geen aanklacht indiende en zelfs vrijspraak eiste. De rechtszaak werd gedragen door de zogeheten acusación popular, een in Spanje uniek systeem waarbij organisaties en partijen als privéaanklager kunnen optreden. In dit geval waren dat onder meer Manos Limpias, Vox en de PP.

Hoe reageert de Spaanse politiek?

De uitspraak viel meteen in vruchtbare grond bij de oppositie. PP-woordvoerder Ester Muñoz noemde het “beschamend” dat de broer van de premier betaald kreeg zonder te werken, en wees erop dat Sánchez nu de eerste premier in de Spaanse democratie is met een veroordeelde fiscal general (procureur-generaal), een veroordeelde ex-minister van Transport en nu ook een veroordeelde broer. Vox-leider José María Figaredo sloot zich daarbij aan en sprak van partijgenoten die zich verrijken via de publieke sector.

Vanuit links klonk ook kritiek, maar met een andere insteek. ERC-woordvoerder Gabriel Rufián noemde de straf overdreven en verweet rechters mensen persoonlijk te vervolgen. Bij de PSOE zelf houdt men vast aan de onschuld van David Sánchez. Partijsecretaris Rebeca Torró stelde dat de zaak onderdeel is van een strategie om de regering uit te putten, en wees erop dat het vonnis geen bewijs van druk of beïnvloeding vaststelt. Ook regeringswoordvoerder Elma Saiz benadrukte dat het Openbaar Ministerie na onderzoek geen strafbare feiten zag.

Wat betekent dit als jij in Spanje?

Voor wie in Spanje woont of er regelmatig komt, is deze zaak weer een teken van de aanhoudende politieke instabiliteit rond de regering-Sánchez. Zijn regering is inmiddels verwikkeld in meerdere corruptiezaken rond de PSOE, en eerder deze zomer kregen ex-minister Ábalos en zijn rechterhand nog zware celstraffen in de mondkapjeszaak. Dergelijke onrust kan uiteindelijk doorwerken in begrotingskeuzes, belastingbeleid en het tempo van overheidsdiensten waarmee buitenlandse bewoners te maken krijgen.

Ook echtgenote Begoña Gómez staat inmiddels voor de rechter in een eigen, opmerkelijke zaak, en het dossier rond oud-premier Zapatero houdt de gemoederen eveneens bezig. Zelf ontkende Sánchez eerder deze zomer in het Congres nog dat er sprake is van wijdverbreide corruptie binnen zijn kabinet.

De uitspraak tegen zijn broer kan nog worden aangevochten bij het hooggerechtshof van Extremadura.