22 maart is Wereldwaterdag met de vraag: drinkwater uit de fles of kraan in Spanje?

Ieder jaar op 22 maart vieren we de internationale Wereldwaterdag, waarbij de Verenigde Naties (VN) alle lidstaten oproepen om de wereldwijde waterproblemen aan te pakken. Spanje neemt ook deel aan deze dag, maar het is bijna onbekend dat deze bestaat en dat er aandacht wordt besteed aan water. In Spanje zijn er voornamelijk drie aspecten met betrekking tot water: kraanwater, flessenwater en het tekort aan water.

Wereldwaterdag 2026 valt samen met een periode waarin de Spaanse stuwmeren overvol zijn, met meer dan 80 procent wateropslag door overvloedige neerslag. Dit is uiteraard positief voor de waterhuishouding ten behoeve van drinkwater, landbouw en energieproductie. Echter, de regen heeft in de afgelopen maanden ook geleid tot aanzienlijke problemen en hinder in Spanje.

Kraanwater

Als je regelmatig in Spanje bent of er woont, dan weet je dat het kraanwater op veel plekken niet echt aangenaam is. Veel mensen vragen zich daarom af of het drinkbaar is. Het antwoord is ja: in 99,3 procent van heel Spanje geldt het water uit de kraan als “agua potable”, oftewel drinkwater. Het probleem is echter dat het water meestal een chloorachtige smaak en geur heeft, een stof die wordt gebruikt om te zorgen voor bacterievrijheid in het kraanwater.

Volgens het Spaanse Ministerie van Gezondheid komt 69 procent van het kraanwater in Spanje uit rivieren, stuwmeren en andere waterbronnen, terwijl 30 procent afkomstig is uit grondwater en slechts 1 procent uit de zee. Vanwege de chloorsmaak kiezen veel Spanjaarden en buitenlanders ervoor om flessenwater te gebruiken, wat een grote industrie in Spanje is.

Kraanwater filteren

In de afgelopen jaren zijn veel mensen het zat geworden om wekelijks zware flessen water van de supermarkt naar huis te slepen en kiezen zij nu voor waterfilters. Dit betreft apparaten die het kraanwater zuiveren, zodat stoffen zoals chloor, bacteriën, pesticiden of zware metalen eruit gefilterd worden.

Het is belangrijk om goed rekening te houden met de watersituatie en de kwaliteit van het water. Waterfilters kunnen hierop worden afgestemd om een betere smaak te garanderen. Echter, het gebruik van waterfilters kan ook risico’s met zich meebrengen als ze niet correct worden toegepast, aangezien er geen enkele instantie is die de kwaliteit van het gefilterde kraanwater controleert.

Flessenwater

Hoewel het kraanwater in de meeste gevallen officieel als drinkwater wordt beschouwd, kiezen veel Spanjaarden ervoor om water uit flessen te drinken in plaats van uit de kraan. In de Spaanse supermarkten zijn er talloze soorten, merken en formaten beschikbaar; vaak staan er rijen met pakketten van zes flessen, variërend van 33 cl tot 2 liter. Daarnaast zijn er jerrycans die tot wel 7 liter kunnen bevatten en kleine flesjes die gemakkelijk mee te nemen zijn.

Let goed op de samenstelling van het water; dat houdt in of er meer of minder natrium (sodio in het Spaans) aanwezig is. Dit kan sterk variëren, bijvoorbeeld van 10 mg/l tot 1,7 mg/l. Natrium is in principe een chemische stof die aan het water wordt toegevoegd. In sommige gevallen proberen bedrijven zelfs de smaak van kraanwater na te volgen, maar doorgaans blijft de smaak van flessenwater neutraal.

Er zijn twee varianten van water in flessen: water met koolzuur (agua con gas) en water zonder koolzuur (agua sin gas), ook wel bekend als Spa rood en Spa blauw. Om kraanwater te vervangen, wordt voornamelijk het bronwater zonder koolzuur gebruikt, waar honderden merken van beschikbaar zijn.

Flessenwater van plastic, glas, RVS of aluminium

Betekent dit nu dat flessenwater gezonder is? Niet per se. Hoewel de smaak vaak beter is, betekent dit niet dat de samenstelling van het water superieur is aan die van kraanwater. Bovendien kan het plastic van de fles soms een negatieve invloed op de smaak hebben en bevat het chemische stoffen die in kleine hoeveelheden onschadelijk zijn, maar in grotere hoeveelheden schadelijk voor het lichaam kunnen zijn, zoals BPA (Bisfenol A).

Daarom geven sommige mensen de voorkeur aan water uit glazen flessen, die doorgaans duurder en moeilijker verkrijgbaar zijn. Dit geldt ook voor flessen van aluminium of roestvrij staal (RVS), die vaak lastiger te vinden zijn en meestal alleen worden aangeboden bij exclusief en prijzig water.

Watergebrek

In Spanje is 69 procent van het kraanwater afkomstig uit rivieren, stuwmeren en dergelijke, terwijl 30 procent uit grondwater komt en slechts 1 procent uit de zee. Het water in de stuwmeren vormt de belangrijkste bron voor huishoudelijk water in Spanje, maar de hoeveelheid beschikbaar water hangt af van het weer. Bij een tekort aan regenval raken de stuwmeren steeds leger, wat leidt tot een verslechterende watersituatie. Tijdens de zomermaanden komen er vaak beperkingen op het watergebruik om te voorkomen dat de stuwmeren volledig leeg raken.