Hostelería de España, de grootste horecakoepel van het land, wijst het kabinetsplan voor een rookverbod op terrassen resoluut af. Volgens de organisatie schiet de maatregel haar doel voorbij en verplaatst het probleem zich simpelweg naar binnenshuis.

De koepel vertegenwoordigt meer dan 300.000 bars, restaurants, cafetaria’s en uitgaansgelegenheden en reageerde nadat de Spaanse Ministerraad deze week voor de tweede keer groen licht gaf aan het wetsvoorstel tegen tabaksgebruik. Daarmee begint nu pas de echte parlementaire behandeling in de Cortes (het Spaanse parlement), waar de tekst nog flink kan veranderen. Zoals we eerder al schreven, betekent deze stap allerminst dat er morgen al niet meer gerookt mag worden op een terrasje.

Volgens de krant El Debate noemt Hostelería de España de maatregel weinig doeltreffend, omdat rokers hun afspraakjes dan gewoon verplaatsen naar gesloten ruimtes zoals woningen, waar de rook zich juist ophoopt. De organisatie waarschuwt bovendien voor rommel rond terrassen, waar geen prullenbakken voor peuken staan, met overlast voor omwonenden als gevolg. Op dit moment is er volgens de koepel juist sprake van een prima samenleven tussen rokers en niet-rokers.

Wat vinden Spanjaarden er zelf van?

Een enquête van 40dB, uitgevoerd in opdracht van Hostelería de España, laat zien dat 69 procent van de Spanjaarden voorlichtingscampagnes effectiever vindt dan een keihard verbod. Meer dan 56 procent vindt een rookverbod op terrassen niet urgent, en 85 procent verwacht dat rokers gewoon vlak naast het terras blijven staan, wat het werk van het personeel juist ingewikkelder maakt. Ruim 57 procent vreest een boemerangeffect waarbij bijeenkomsten verschuiven naar huizen met slechtere ventilatie, en 63 procent denkt dat het imago van Spanje als vakantieland schade oploopt. Dat de discussie al decennialang voortsleept, maakt de weerstand van de sector niet verrassend.

Hoe uitzonderlijk zou Spanje worden binnen Europa?

Volgens Hostelería de España zou Spanje met een volledig verbod een buitenbeentje worden. Alleen Zweden kent momenteel zo’n strikt verbod op het Europese continent. Frankrijk sloot terrassen juist bewust uit van zijn eigen rookregels, om de horeca en het toerisme te ontzien. Ter vergelijking: in Nederland mag je op een open terras nog altijd roken, en ook in België blijft dat voorlopig zo, al worden de regels daar ieder jaar iets strenger. UPDATE: vaaf 1 januari 2027 geldt een rook- en vapeverbod op terrassen in België.

Wat betekent dit voor toeristen en personeel?

De patronal vreest verwarring bij de bijna 97 miljoen buitenlandse bezoekers die Spanje in 2025 ontving, in een land waar toerisme een van de belangrijkste economische motoren is. Ook zou het personeel opeens een soort toezichthoudende rol krijgen die niets met hun eigenlijke werk te maken heeft, met vervelende discussies met klanten als mogelijk gevolg. Wie zelf een appartement of vakantiewoning met terras of balkon heeft, hoeft zich overigens geen zorgen te maken: roken op je eigen terras blijft gewoon toegestaan, los van wat er in de horeca gebeurt. Het aantal Spanjaarden dat rookt daalt intussen al jaren, al stokt die trend door de opmars van vapes onder jongeren.

Wat zegt de horecabaas zelf?

Voorzitter José Luis Álvarez Almeida van Hostelería de España herhaalde zijn bereidheid tot overleg en riep politieke partijen op de impact serieus te wegen. Terrassen zijn volgens hem een cruciale plek voor het sociale en economische leven van het land, en elke beslissing zou volgens hem rekening moeten houden met de gevolgen voor werkgelegenheid, ondernemerschap en de ervaring van klanten.

Voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen of er regelmatig komen, blijft het dus voorlopig gewoon mogelijk om bij een kop koffie op het terras een sigaretje op te steken. Hoe lang dat nog zo blijft, hangt af van een parlementair proces waarvan niemand precies weet hoe lang het gaat duren.