De Guardia Civil hield een man aan die met verboden landbouwmachines de grootste bosbrand uit de Spaanse geschiedenis veroorzaakte. Het vuur bij Ávila verwoestte inmiddels ruim 50.000 hectare natuur en dwong tienduizenden mensen hun huis te verlaten.

Deze week onthulde het Spaanse dagblad El Mundo de identiteit van de operario (uitvoerder) die verdacht wordt van het veroorzaken van de megabrand bij Burgohondo in de provincie Ávila. De man, in de Spaanse media inmiddels aangeduid met de bijnaam ‘El Perejil’, gebruikte dagenlang een zware machine om wegen open te maken, terwijl het gebruik van dit soort landbouwmachines wegens extreem brandgevaar juist expliciet verboden was.

Het incident speelde zich af in Castilla y León, waar de brand op woensdag 22 juli rond 13.00 uur ontstond. Terwijl heel centraal Spanje al dagen kampte met hitte en droogte, sloeg het vuur razendsnel over naar Madrid en Toledo. Ook op woensdag 29 juli telde het land nog altijd meerdere grote branden tegelijk, van Ávila tot Castellón, en zorgde bovendien een nieuw vuur bij Fermoselle in de provincie Zamora, vlak bij de grens met Portugal, voor nieuwe evacuaties.

Wat wordt de aangehouden man precies verweten?

Volgens het regionale nieuwsmedium Telecinco had de verdachte de dagen voor de brand herhaaldelijk een machine van acht ton gebruikt om caminos (paden) open te kappen in het epicentrum van het vuur. Getuigen zagen hem al dagen voor het uitbreken van de brand met deze machine werken, terwijl de Junta de Castilla y León (regionale overheid) het gebruik ervan uitdrukkelijk had verboden vanwege het extreme brandrisico tijdens de hittegolf.

De man zelf ontkent tegenover onderzoekers dat hij op het moment van de brand aan het werk was. Hij zou tegen de Seprona, de natuurbeschermingsdienst van de Guardia Civil, hebben verklaard dat hij de machine alleen “aan het verplaatsen was”. Die lezing strookt volgens de rechercheurs niet met het technisch onderzoek naar het beginpunt van de brand, waarbij vonken van de machine als vermoedelijke oorzaak gelden. Ook de eigenaar van het voertuig geldt als verdachte in de zaak, al koos die ervoor om geen verklaring af te leggen. Beide mannen worden voorlopig verdacht van een misdrijf tegen de natuurlijke omgeving en het veroorzaken van een bosbrand. De regionale overheid van Castilla y León kondigde inmiddels aan zich als benadeelde partij in de rechtszaak te voegen.

Hoe erg is de schade in Ávila, Madrid en Toledo?

De brand bij Burgohondo groeide uit tot de grootste bosbrand in de Spaanse geschiedenis, met meer dan 50.000 hectare verwoeste natuur. Door de samensmelting met vuren in Madrid en Toledo liep de totale schade in het gebied inmiddels op tot bijna 80.000 hectare, met meer dan 90.000 getroffen inwoners en 52 afgesloten wegen. De Spaanse regering riep voor deze regio’s eerder al de nationale noodtoestand af, zoals SpanjeVandaag meldde.

Woensdag kwam er wel voorzichtig goed nieuws: zo’n 20.000 bewoners in de regio Madrid mochten na het opheffen van confinamientos en andere restricties terugkeren naar huis. In de dorpen rondom Burgohondo grepen boeren en bewoners eerder al massaal zelf in met tractoren en tuinslangen, uit frustratie over de trage opschaling van professionele hulp.

Wat gebeurt er in Castellón en bij Zamora?

Los van het drama in centraal Spanje woedt bij Vall d’Uixó in Castellón inmiddels de vierde dag op rij een vuur dat nog altijd niet onder controle is, met ongeveer 8.500 hectare verwoeste natuur.

In Zamora verschoof de aandacht woensdag naar een nieuw front bij Fermoselle, in het natuurpark Arribes del Duero, direct aan de grens met Portugal. Dat vuur, dat rond het middaguur ontstond, dwong het hele dorp Fermoselle tot confinamiento en leidde tot de evacuatie van zes omliggende plaatsen, waaronder Cibanal, Formariz en Palazuelos de Sayago. De autoriteiten riepen het op zwaarte niveau 2 uit, het hoogste niveau binnen het regionale bosbrandplan. Dat gebeurde nadat de zorgen in dezelfde regio eerder deze week al uitgingen naar een vuur net over de grens in Portugal, dat dreigde over te slaan naar het nabijgelegen Riomanzanas.

Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen?

Wie deze zomer met vakantie is in Madrid, Castilla y León, Castellón of de grensstreek bij Zamora, houdt best rekening met plotselinge wegafsluitingen en gewijzigde reistijden. De reeks branden past bovendien in een structureel patroon: Spanje kampt dit jaar met veruit de zwaarste bosbrandcijfers van de afgelopen jaren, iets wat samenhangt met klimaatverandering en het leeglopende platteland. Eerder deze zomer eiste een andere grote brand bij Los Gallardos in Almería al het leven van dertien mensen, onder wie drie Belgen, wat de ernst van het seizoen extra onderstreept.

Volg bij rookontwikkeling altijd de aanwijzingen van de Guardia Civil op, houd ramen en deuren gesloten en bel bij gevaar direct het Europese alarmnummer 112. Met code geel en oplopende temperaturen deze week blijft waakzaamheid in de getroffen regio’s het devies, zeker nu blijkt dat een enkele overtreding van een machineverbod al genoeg was om de grootste natuurramp in de Spaanse geschiedenis te ontketenen.